Η αύξηση των επιτοκίων έχει αρχίσει να αποτυπώνεται με τον πιο άμεσο τρόπο στην καθημερινότητα των πολιτών: στη μηνιαία δόση του στεγαστικού δανείου. Μέσα σε διάστημα περίπου δύο ετών, το κόστος δανεισμού στην Ευρωζώνη έχει υπερδιπλασιαστεί, οδηγώντας χιλιάδες δανειολήπτες σε οικονομική πίεση.
Ενδεικτικά, ένα στεγαστικό δάνειο ύψους 100.000 ευρώ με κυμαινόμενο επιτόκιο, που το 2021 είχε επιτόκιο γύρω στο 1,5%, σήμερα μπορεί να φτάνει ή και να ξεπερνά το 4%. Η διαφορά αυτή μεταφράζεται σε αύξηση της μηνιαίας δόσης κατά 150 έως 250 ευρώ, ανάλογα με τη διάρκεια και τους όρους του δανείου.
Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο σε περιοχές με ήδη υψηλό κόστος ζωής, όπως η Θεσσαλονίκη και κυρίως η Αθήνα, όπου πολλοί δανειολήπτες καλούνται να διαχειριστούν ταυτόχρονα αυξημένες δόσεις, υψηλά ενοίκια (σε περιπτώσεις δεύτερης κατοικίας) και ακριβότερα βασικά αγαθά.
Την ίδια στιγμή, η αγορά δείχνει ότι το κόστος χρηματοδότησης για μικρομεσαίες επιχειρήσεις έχει αυξηθεί έως και 40% σε σχέση με την προ διετίας περίοδο. Αυτό περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα επενδύσεων, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας.
Παρά τις πιέσεις, η ελληνική οικονομία παρουσιάζει ορισμένα σημάδια αντοχής. Ο τουρισμός κινείται σε υψηλά επίπεδα, με προορισμούς όπως η Κρήτη και η Μύκονος να καταγράφουν ισχυρή ζήτηση. Επιπλέον, τα κονδύλια από ευρωπαϊκά ταμεία ενισχύουν τη ρευστότητα στην αγορά.
Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η κατάσταση παραμένει εύθραυστη. Αν τα επιτόκια παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα, οι πιέσεις στα νοικοκυριά ενδέχεται να ενταθούν, οδηγώντας σε αύξηση καθυστερήσεων πληρωμών.
Ήδη, αρκετές τράπεζες εξετάζουν σενάρια διευκόλυνσης, όπως επιμήκυνση δανείων ή προσωρινές ρυθμίσεις. Παρ’ όλα αυτά, οι λύσεις αυτές μεταθέτουν το πρόβλημα στο μέλλον, χωρίς να το επιλύουν.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η εποχή του «φθηνού χρήματος» έχει τελειώσει — και τα ελληνικά νοικοκυριά καλούνται να προσαρμοστούν σε μια νέα, πιο απαιτητική οικονομική πραγματικότητα.