Η λέξη συκοφάντης εμφανίζεται πρώτη φορά
στους Αχαρνείς του Αριστοφάνη,
όπου μάλιστα υπάρχει και πρόσωπο της κωμωδίας «Συκοφάντης»,
που εμφανίζεται στο μαγαζί που έχει στήσει ο Δικαιόπολης
και θέλει να καταγγείλει τον Μεγαρίτη
και τα «γουρουνάκια» του ως εχθρούς της πόλης
και που τον διώχνει κακήν κακώς ο Δικαιόπολης,
παρόλο που ο Συκοφάντης ενίσταται «ου γαρ φανώ τους πολεμίους;»
(να μη μαρτυρήσω τους εχθρούς;).
Συκοφάντης λοιπόν, o δημόσιος μηνυτής,
αυτός που καταγγέλλει στους δικαστές παρανομίες
άλλων όπως λαθρεμπόριο, φοροδιαφυγή, παράνομο πλουτισμό,
και βέβαια αργότερα αυτός που εκβιάζει πλούσιους πολίτες
για πραγματικά ή για ανύπαρκτα αδικήματά τους,
που με αυτή τη σημασία βρίσκει άφθονες χρήσεις
στην κλασική εποχή και που τελικά αυτή η αρνητική σημασία
επικράτησε αν και, όπως φαίνεται στον Αριστοφάνη,
από την αρχή είχε (και) αρνητική χροιά ο όρος.
Τον συκοφάντη τον δανείζεται η λατινική γλώσσα, sycophanta,
και από εκεί περνάει στις νεότερες ευρωπαϊκές γλώσσες.
Όμως, στα αγγλικά η λέξη παθαίνει, από νωρίς μάλιστα,
μια ενδιαφέρουσα σημασιολογική μεταβολή,
κι έτσι η σημασία του συκοφάντη χάνεται και επικρατεί
η σημασία του κόλακα, και μάλιστα του χαμερπή
και δουλοπρεπή κόλακα, και αυτή είναι η σημερινή σημασία
της αγγλικής λέξης sycophant.
Αλλά δεν είναι και ανεξήγητη η αλλαγή της σημασίας στα αγγλικά,
που μάλιστα εμφανίζεται κιόλας από το 1575,
αφού οι ισχυροί της εποχής περιστοιχίζονταν από διάφορα τσιράκια
τα οποία έπαιζαν και το ρόλο του συκοφάντη,
δηλαδή διέδιδαν ψευδείς φήμες για πολιτικούς αντιπάλους.
http://votaniki.gr/xlorida/eidi/eidi-me-istoria/to-syko-kai-o-quot-sykofantis-quot/
