Η αναζήτηση φοιτητικής κατοικίας στην Ελλάδα έχει εξελιχθεί σε έναν πραγματικό «Γολγοθά» για χιλιάδες φοιτητές και τις οικογένειές τους. Με την έναρξη κάθε ακαδημαϊκής χρονιάς, η αγωνία κορυφώνεται, καθώς η προσφορά σπιτιών παραμένει περιορισμένη, τα ενοίκια εκτοξεύονται και οι διαθέσιμες κατοικίες είναι συχνά παλαιές και προβληματικές. Το σκηνικό αυτό δεν είναι απλώς μια εποχιακή ταλαιπωρία, αλλά μια βαθύτερη κρίση που αντικατοπτρίζει διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής αγοράς ακινήτων.
Μια Αγορά σε Αδιέξοδο
Η μείωση των διαθέσιμων κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση αποτελεί βασικό πλήγμα για τους φοιτητές. Η εκρηκτική άνοδος των βραχυχρόνιων μισθώσεων, μέσω πλατφορμών όπως η Airbnb, έχει στρέψει πολλούς ιδιοκτήτες σε πιο προσοδοφόρες επιλογές, μειώνοντας δραματικά τα διαθέσιμα ακίνητα για μακροχρόνιες ενοικιάσεις. Παράλληλα, η παλαίωση των κτιρίων, η υψηλή φορολόγηση των μισθωμάτων και οι ζημιές ή τα χρέη από προηγούμενους ενοικιαστές αποθαρρύνουν τους ιδιοκτήτες από το να επενδύσουν σε ανακαινίσεις ή να διαθέσουν τα ακίνητά τους στην αγορά.
Το αποτέλεσμα; Μια αγορά όπου η ζήτηση υπερβαίνει κατά πολύ την προσφορά, μετατρέποντας την αναζήτηση φοιτητικής κατοικίας σε «κυνήγι θησαυρού». Οι φοιτητές καλούνται να ανταγωνιστούν για λίγα, συχνά ακατάλληλα, διαμερίσματα, ενώ οι γονείς τους επωμίζονται το δυσβάσταχτο κόστος.
Εκρηκτικές Τιμές και Παλαιά Σπίτια
Οι τιμές των ενοικίων έχουν φτάσει σε δυσθεώρητα επίπεδα, καθιστώντας την εύρεση προσιτής κατοικίας σχεδόν ανέφικτη. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, στου Ζωγράφου στην Αθήνα, η μέση τιμή ενοικίου φτάνει τα 12 ευρώ ανά τ.μ., δηλαδή περίπου 500 ευρώ για μια γκαρσονιέρα 40 τ.μ. Στην Πάτρα, το μέσο κόστος κυμαίνεται στα 410 ευρώ, στο Ηράκλειο Κρήτης στα 360 ευρώ, στην Κομοτηνή στα 375 ευρώ, ενώ στη Θεσσαλονίκη οι τιμές ξεπερνούν τα 480 ευρώ για αντίστοιχα μικρά διαμερίσματα.
Πέρα από το υψηλό κόστος, η ποιότητα των διαθέσιμων κατοικιών αποτελεί ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα. Οι περισσότερες γκαρσονιέρες είναι μικρές, με επιφάνειες που κυμαίνονται από 38 έως 48 τ.μ., και παλαιές, με την ηλικία των κτιρίων σε πόλεις όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη να ξεπερνά τα πενήντα χρόνια. Οι ανακαινίσεις είναι σπάνιες και, όταν συμβαίνουν, συνοδεύονται από σημαντικές αυξήσεις στα ενοίκια, καθιστώντας τα ανακαινισμένα διαμερίσματα απρόσιτα για την πλειονότητα των φοιτητών.
Οι Φοιτητές στο Επίκεντρο της Κρίσης
Η κατάσταση αυτή έχει σοβαρές επιπτώσεις στους φοιτητές. Πολλοί αναγκάζονται να συμβιβάζονται με κατοικίες που δεν πληρούν βασικές προδιαγραφές, όπως επαρκή θέρμανση, καλό φωτισμό ή σύγχρονες υποδομές. Άλλοι επιλέγουν να μοιράζονται διαμερίσματα για να μειώσουν το κόστος, ενώ κάποιοι καταφεύγουν σε απομακρυσμένες περιοχές με χαμηλότερα ενοίκια, αλλά μεγαλύτερο κόστος μετακίνησης. Οι γονείς, από την πλευρά τους, καλούνται να καλύψουν τα υπέρογκα ενοίκια, συχνά σε βάρος άλλων οικογενειακών αναγκών.
Χρειάζεται Λύση Τώρα
Η κρίση της φοιτητικής στέγης απαιτεί άμεσες και ουσιαστικές παρεμβάσεις. Μέτρα όπως η επιδότηση ενοικίων για φοιτητές, η παροχή κινήτρων για ανακαινίσεις παλαιών ακινήτων και η ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων θα μπορούσαν να αμβλύνουν το πρόβλημα. Επιπλέον, η κατασκευή νέων φοιτητικών εστιών ή η αξιοποίηση δημοσίων κτιρίων για τη στέγαση φοιτητών αποτελούν μακροπρόθεσμες λύσεις που θα μπορούσαν να ανακουφίσουν την πίεση.
Μέχρι τότε, η αναζήτηση φοιτητικής κατοικίας θα παραμένει ένας αγώνας επιβίωσης για χιλιάδες νέους και τις οικογένειές τους. Η ελληνική πολιτεία και οι τοπικές αρχές καλούνται να δράσουν άμεσα, ώστε η εκπαίδευση να μην αποτελεί πολυτέλεια, αλλά δικαίωμα για όλους.
