Πώς ξεκινήσατε με τη μουσική και ποια η μετέπειτα διαδρομή σας;
Η επαφή μου με τη μουσική ξεκινάει από το Διδυμότειχο του Βορείου Έβρου σε ηλικία 10 ετών, όταν έγινα μέλος της φιλαρμονικής του Δήμου ως εξάρχων τρομπετίστας. Έφυγα στα 16 μου για τη Θεσσαλονίκη, για να σπουδάσω στο κρατικό ωδείο Βορείου Ελλάδος ανώτερα θεωρητικά. Μετά πήγα στην Ιταλία (Μιλάνο), αφενός μεν για να σπουδάσω ιατρική, αφετέρου δε για να εντρυφήσω στην οπερατική μουσική. Η εκεί παραμονή μου υπήρξε πολύ δημιουργική. Αφού απέκτησα το πτυχίο ιατρικής και ολοκλήρωσα την διδακτορική μου διατριβή, μετέβην στη Γερμανία (Στουτγάρδη) τόσο για βιοποριστικούς λόγους, όσο, και κυρίως, για να εντρυφήσω στη συμφωνική μουσική. Στην αρχή οι δυσκολίες υπήρξαν μεγάλες, κατόπιν όμως τα πράγματα εξομαλύνθηκαν.
Εσείς γιατρός στο επάγγελμα, πως συνδυάζεται την ιατρική με τη μουσική;
Η ιατρική και η μουσική αλληλοσυμπληρώνονται, όσον κι αν αυτό καταρχήν ακούγεται ως οξύμωρο σχήμα. Η μεν ιατρική υπηρετεί την ψυχοσωματική υγεία, η δε μουσική την ψυχοκοινωνική ευεξία του ανθρώπου. Άλλωστε ο Γκαίτε έλεγε ότι: «τα τείχη ανάμεσα στην επιστήμη και την τέχνη γκρεμίζονται, αφού κοινός παρονομαστής είναι ο άνθρωπος».
Και τώρα μιλήστε μας για τη σχέση σας με τον Καβάφη.
Η σχέση μου με τον ποιητή ξεκινάει στο γυμνάσιο και πρόκειται για ένα πνευματικό έρωτα ζωής. Έχουμε να κάνουμε με έναν ποιητή παγκόσμιας εμβέλειας, που ξεκίνησε ως συμβολιστής και δημιούργησε δική του σχολή ποίησης, της οποίας η θεματολογία είναι πανανθρώπινη και διαχρονική. Απόρροια αυτής της σχέσης αποτελεί ο καβαφικός μου κύκλος, ήτοι: μελοποιήσεις 36 ποιημάτων σε τρία CDs (με12 τραγούδια το καθένα). Μια επιλογή με 12 τραγούδια από τα προαναφερθέντα έχω μεταγλωττίσει σε τρεις ξένες γλώσσες: Αγγλικά, ιταλικά και γερμανικά. Επίσης 12 τραγούδια έχω μεταγράψει για μικτή χορωδία. Τέλος.. το κοσμικό μου ορατόριο «Τα Πλοία» έρχεται να σφραγίσει τον καβαφικό μου κύκλο.
Πώς δημιουργήθηκε το ορατόριο «Τα Πλοία», που τώρα γίνεται γνωστό στους φιλότεχνους με το ομώνυμο CD, και σε τι αποσκοπεί;
«Τα Πλοία της Τέχνης» μεταφορικά εκπροσωπούν τους καλλιτεχνικούς δημιουργούς και.. αγκυροβολούν στον κόσμο της φαντασίας για να φορτώσουν εκλεκτά εμπορεύματα. Κατόπιν.. βάζουν πλώρη – ενίοτε εν μέσω θαλασσοταραχής- για να μεταφέρουν το πολύτιμο φορτίο τους εις τον «λευκό – χάρτινο λιμένα», είτε πρόκειτο για το χαρτί του συγγραφέα – ποιητή, είτε για τον καμβά ενός ζωγράφου, είτε για την παρτιτούρα ενός μουσουργού.
Πρόκειται για ένα έργο που αναδύθηκε από ένα πεζό του Κ. Π. Καβάφη με τίτλο «Τα Πλοία». Επειδή εξ ορισμού κάθε ορατόριο έχει διαλεκτική δράση, επινόησα την παρουσία χορού που συνδιαλέγεται με τον ποιητή. Έτσι, προέκυψαν τα χορικά του έργου, γραμμένα από εμένα.
Όταν πρωτοήρθα σε επαφή με αυτό το πεζό κείμενο αισθάνθηκα ένα ρίγος να διατρέχει το σώμα μου και εκστασιάστηκα, διότι ένιωσα τον ποιητή να μιλάει για λογαριασμό μου, βέβαια με τον δικό του γλαφυρό και περίτεχνα λιτό τρόπο.
Το φθινόπωρο του 2014 μου ανατέθηκε από τη Μητρόπολη Θεσσαλονίκης να γράψω ένα ορατόριο με αφορμή την επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου στα πλαίσια των Δημητρίων 2015. Έτσι πρότεινα και έγινε αποδεκτό αυτό το έργο, που πρωτοπαρουσιάστηκε στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης στις 23 Οκτωβρίου 2015.
Το έργο αυτό εξυπηρετεί έναν τριπλό σκοπό: καταρχήν περιγράφει αριστοτεχνικά τις διάφορες πτυχές της καλλιτεχνικής δημιουργίας εν γένει, κατά δεύτερον.. αναδεικνύει τη συνολική εργογραφία του Κ. Π. Καβάφη και τέλος.. αποτελεί έναν ύμνο προς την ίδια την τέχνη και την ευεργετική της επίδραση στον άνθρωπο.
Ποιοι συμμετέχουν σ’ αυτό το CD;
Στα «Πλοία ..της Τέχνης» συμμετέχουν 85 ερμηνευτές:
Η μικρή συμφωνική ορχήστρα «Ορφέας της Βιέννης» (35 μουσικοί) με μαέστρο τον Κωσταντίνο Δημηνάκη, η μικτή χορωδία «Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος» της Θεσσαλονίκης (45 χορωδοί) υπό τον αείμνηστο πλέον Χρυσόστομο Σταμούλη. Στον ρόλο του Καβάφη πρωταγωνιστεί ο τενόρος Αστέριος Τσέτσιλας και.. τα εμβόλιμα τραγούδια ερμηνεύουν: η υψίφωνος Μαρία Παλάσκα, η μεσόφωνος Κατερίνα Ρούσσου και ο βαρύτονος Κύρος Πατσαλίδης. Αφηγητής είναι ο ηθοποιός Χρήστος Στέργιογλου.
Ποια είναι η έως τώρα εργογραφία σας;
Τα πρώτα συνθετικά μου σκίτσα χρονολογούνται όταν ήμουν 12 χρονών. Σήμερα η εργογραφία μου αριθμοί πλέον των 130 έργων. Ο «καβαφικός κύκλος» μου αποτελεί μικρό μόνο μέρος της συνθετικής μου δημιουργίας. Τα άλλα έργα μου αφορούν σε: 12 συμφωνίες, 10 όπερες, αρκετά σόλο – κοντσέρτα, έργα μουσικής δωματίου, εισαγωγές, έργα χαρακτήρος κ.α. Μου λείπει ακόμα μουσική μπαλέτου και μουσική για τον κινηματογράφο.
Τι επιδιώκετε ως συνθέτης με τη μουσική σας;
Έχω βάλει ένα διπλό στόχο: αφενός μεν να δημιουργώ έργα λόγιας μουσικής, όμως εύπεπτα, ώστε αποδέκτης τους να είναι ευρύτερα στρώματα της κοινωνίας, για ν΄ανεβούμε λίγο ψηλότερα… Αφετέρου δε η αποτελεσματικότερη διάδοση του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού στο εξωτερικό.
Η μουσική κινδυνεύει από την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης;
Όπως κάθε νέο επίτευγμα – καινοτομία οφείλει να σταθεί αρωγός στον άνθρωπο και κατά συνέπεια και στον μουσουργό, αρκεί να χρησιμοποιηθεί πολύ λελογισμένα και διακριτικά. Σε αντίθετη περίπτωση.. κινδυνεύει να έχει την τύχη της πυρηνικής ενέργειας ή ακόμη με πιο ολέθριες συνέπειες!.. Άλλωστε η τεχνητή νοημοσύνη έχει να κάνει μόνο με τη διάνοια, την οποίαν μερικώς μπορεί να υποκαταστήσει.. Η μουσική όπως και κάθε άλλη τέχνη εκπηγάζει κυρίως από το θυμικό και καλείται να παράγει συγκινήσεις!.. Ουέ κι αλίμονο., αν η τεχνητή νοημοσύνη παρείσφρυε στον ψυχισμό του καλλιτέχνη…
Οι άνθρωποι συνθέτουν τη μουσική ή αυτή είναι αναπόσπαστο κομμάτι τους;
Εδώ νομίζω ότι ισχύουν και οι δύο εκδοχές με κοινό παρονομαστή την αρχή της ώσμωσης. Στον δημιουργό – καλλιτέχνη, στην ψυχή του, συναντιούνται δύο μικρόκοσμοι: Ο «Βακχικός» των ενστίκτων και ο «Απολλώνιος» της σκέψης και της γνώσης. Από την ώσμωση αυτών των δύο μικρόκοσμων προκύπτουν οι διάφορες κατηγορίες έργων τέχνης. Έτσι πχ στη μουσική όταν επικρατεί το Βακχικό στοιχείο παράγεται δημώδης μουσική, όταν επικρατεί μια ισορροπία μεταξύ Βακχικού και Απολλώνιου τότε παράγεται έντεχνη μουσική. Όταν όμως υπερτερεί το Απολλώνιο στοιχείο τότε έχουμε λόγια μουσική. Στην τελευταία περίπτωση μπορούμε να θεωρήσουμε τη μουσική συνάμα ως Τέχνη – Επιστήμη…
Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σας;
Αυτή την περίοδο ασχολούμαι με τη σύνθεση μιας νέας όπερας: τον «Άμλετ» του Σαίξπηρ, σε τρεις γλώσσες: Ελληνικά, αγγλικά και ιταλικά. Αμέσως μετά προτίθεμαι να να δημοσιοποιήσω με CD την πρώτη συμφωνία μου «συμφωνία της Στουτγάρδης», το πρώτο μου κοντσέρτο για βιολί και ορχήστρα, καθώς και την όπερα μου «Μαρία Κάλλας», εφόσον βρεθούν για την τελευταία.. οι κατάλληλοι χορηγοί… Εννοείται, βέβαια, ότι.. όσο ζω και αναπνέω θα συνεχίσω να συνθέτω μουσική!..
Σας ευχαριστώ θερμά για αυτή τη φιλοξενία στις στήλες σας…
Επιμέλεια κειμένου -φωτογραφιών: Αλέξανδρος Καρατζάς