Πανελλαδικές: Θέματα στα Αρχαία Ελληνικά

0
ΑΡΧΗ
1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ
Γ ́ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ Δ ́ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ
ΤΕΛΟΣ
1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ́ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ́ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ
ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
9 ΙΟΥΝΙΟΥ
2017
ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:
ΠΕΝΤΕ(5)
Διδαγμένο κείμενο
Π λ ά τ ω ν ο ς, Π ρ ω τ α γ ό ρ α ς 322d-323c
Οὕτω δή, ὦ Σώκρατες, καὶ διὰ ταῦτα οἵ τε ἄλλοι καὶ
Ἀθηναῖοι, ὅταν μὲν περὶ ἀρετῆς τεκτονικῆς ᾖ λόγος ἢ ἄλλης
τινὸς δημιουργικῆς, ὀλίγοις οἴονται μετεῖναι συμβουλῆς, καὶ
ἐάν τις ἐκτὸς ὢν τῶν ὀλίγων συμβουλεύῃ, οὐκ ἀνέχονται, ὡς
σὺ φῄς
εἰκότως, ὡς ἐγώ φημι
ὅταν δὲ εἰς συμβουλὴν πολιτικῆς ἀρετῆς ἴωσιν, ἣν δεῖ διὰ δικαιοσύνης πᾶσαν ἰέναι
καὶ σωφροσύνης, εἰκότως ἅπαντος ἀνδρὸς ἀνέχονται, ὡς
παντὶ προσῆκον ταύτης γε μετέχει
ν τῆς ἀρετῆς ἢ μὴ εἶναι
πόλεις.
Α
ὓτη, ὦ Σώκρατες, τούτου αἰτία.
Ἵνα δὲ μὴ οἴῃ
ἀπατᾶσθαι ὡς τῷ ὄντι ἡγοῦνται πάντες
ἄνθρωποι πάντα ἄνδρα μετέχειν δικαιοσύνης τε καὶ τῆς
ἄλλης πολιτικῆς ἀρετῆς, τόδε αὖ λαβὲ τεκμήριον. Ἐν γὰρ
ταῖς ἄλλαις ἀρεταῖς, ὥσπερ σὺ λέγεις, ἐάν τις φῇ ἀγαθὸς
αὐλητὴς εἶναι, ἢ ἄλλην ἡντινοῦν τέχνην ἣν μ
ή
ἐστιν, ἢ
κ
αταγελῶσιν ἢ χαλεπαίνουσιν, καὶ οἱ οἰκεῖοι προσιόντες
νουθετοῦσιν ὡς μαινόμενον· ἐν δὲ δικαιοσύνῃ καὶ ἐν τῇ ἄλλῃ
πολιτικῇ ἀρετῇ, ἐάν τινα καὶ εἰδῶσιν ὅτι ἄδικός ἐστιν, ἐὰν
οὗτος αὐτὸς καθ’ αὑτοῦ τἀληθῆ λέγῃ ἐναντίον πολλῶν, ὃ
ἐκεῖ
σ
ωφροσύνην ἡγοῦντο εἶναι,
τἀληθῆ λέγειν, ἐνταῦθα
μανίαν, καί φασιν πάντας δεῖν φάναι εἶναι δικαίους, ἐάντε
ὦσιν ἐάντε μή, ἢ μαίνεσθαι τὸν μὴ προσποιούμενον
[δικαιοσύνην]· ὡς ἀναγκαῖον οὐδένα ὅντιν’ οὐχὶ ἁμῶς γέ πως
μετέχειν αὐτῆς, ἢ μὴ εἶναι ἐν ἀνθρώποις.
ΑΡΧΗ
2
ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ
Γ ́ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
ΚΑΙ Δ ́ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ
ΤΕΛΟΣ
2
ΗΣ ΑΠΟ
5
ΣΕΛΙΔΕΣ
Α
1
.
Απ
ό
το
παραπάνω
κε
ί
μενο να
γράψετε
στο τετράδιό
σας
τη
μετάφραση
το
υ αποσπά
σμα
τος
:
«
Ἐν γὰρ ταῖς ἄλλαις ἀρεταῖς
μὴ εἶναι ἐν ἀνθρώποις
»
.
Μον
ά
δες 1
0
Β1.
Με βάση ποια αποδεικτικά στοιχεία ο Πρωταγόρας προσπαθεί
στη β ́ παράγραφο
του διδαγμ
ένου κειμ
ένου
να θεμελιώσει τη
θέση του ότι
«
ἡγοῦνται
πάντες ἄνθρωποι πάντα ἄνδρα
μετέχειν δικαιοσύνης τε καὶ τῆς ἄλλης πολιτικῆς ἀρετῆς
»
.
Μονάδες 1
0
Β2.
«
ἐν δὲ δικαιοσύνῃ
ἐνταῦθα μανίαν
»
:
Γιατί θεωρείται
«
τρελός
»
,
κατά τον Πρωταγόρα
,
όποιος δέχεται ότι δεν κατέχει τη
δικαιοσύνη και την άλλη πολιτική αρετ
ή
;
Μονάδες 1
0
Β3.
Αφού μελετήσετε το απόσπασμα
«
Οὕτω δή, ὦ Σώκρατες, καὶ διὰ
ταῦτα
τούτου αἰτία
» και το παρακάτω μεταφρασμένο
κείμενο
,
να απαντήσετε στο ερώτημα
:
π
ώς συσχετίζ
ει
την
πολιτική αρετή
ο Πρωταγόρας και
πώς
ο Σωκράτης
με
τις αντιλήψεις και τη
συμπεριφορά
των Αθηναίων
στον δημόσιο βίο τους
;
Μεταφρασμένο
κείμενο
Π λ ά τ ω ν ο ς, Π ρ ω τ α γ ό ρ α ς 3
19
b
d
Εγώ
[δηλ. ο Σωκράτης]
λοιπόν θεωρώ, όπως και οι άλλοι
Έλληνες, πως οι Αθηναίοι είναι σοφοί. Και βλέπω ότι, όποτε
συγκεντρωνόμαστε
στην εκκλησία του δήμου, όταν η πόλη
πρόκειται να εκτελέσει κάποιο έργο οικοδομικό, καλούμε τους
οικοδόμους ως συμβούλους στην οικοδομία, κι όταν πάλι
πρόκειται για ναυπηγικό έργο, καλούμε τους ναυπηγούς, και με
τον ίδιο τρόπο
πράττουμε όταν πρόκειται για
όλα τα
αντίστοιχα έργα, για όσα δηλαδή θεωρείται πως είναι διδακτά
και μπορεί κάποιος να τα μάθει με κατάλληλα μαθήματα. Εάν
επιχειρήσει δε κάποιος άλλος να δώσει τη συμβουλή του στον
δήμο, κάποιος που οι άνθρωποι δεν τον θεωρούν τεχνίτη
σχετικό, η συνέλε
υση δεν τον αποδέχεται, ακόμα κι αν είναι
και
ωραίος και πλούσιος και από μεγάλη οικογένεια. Αντίθετα τον
κοροϊδεύουν και του φωνάζουν, μέχρι αυτός που τόλμησε να
μιλήσει να φύγει μόνος του τρομοκρατημένος ή μέχρι να τον
σύρουν οι τοξότες και να τον βγάλου
ν σηκωτό, με διαταγή των
πρυτάνεων. Για τα θέματα λοιπόν που θεωρούν [οι Αθηναίοι]
ότι εξαρτώνται από κάποια συγκεκριμένη τεχνογνωσία, έτσι
ενεργούν. Όταν όμως πρέπει να αποφασιστεί κάποιο ζήτημα που
ΑΡΧΗ
3
ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ
Γ ́ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
ΚΑΙ Δ ́ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ
ΤΕΛΟΣ
3
ΗΣ ΑΠΟ
5
ΣΕΛΙΔΕΣ
αφορά τη διοίκηση της πόλεως, σηκώνεται και δίνει τις
συ
μβουλές του γι’ αυτό εξίσου και ο οικοδόμος και ο σιδεράς
και ο έμπορος ή ο ναυτικός και ο πλούσιος και ο φτωχός και
αυτός που είναι από μεγάλο γένος και αυτός που δεν είναι από
κάποια γενιά σπουδαία. Και κανένας δεν τους ψέγει γι’ αυτό,
όπως τους προηγούμ
ενους
:
γιατί εσύ, χωρίς να έχεις διδαχθεί
από πουθενά αυτό το πράγμα και χωρίς να έχεις δάσκαλο σ’
αυτό το θέμα, θέλεις τώρα να δώσεις και συμβουλές. Άρα, είναι
προφανές πως δεν θεωρούν ότι το πράγμα αυτό είναι κάτι που
διδάσκεται.
Μονάδες 1
0
Β4.
Να
γράψετε
στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράμμα που
αντιστοιχεί σε κ
αθεμ
ί
α
από τις παρακάτω
θέσεις
, τη λέξη
Σωστό
, αν είναι σωστή, ή τη λέξη
Λάθος
, αν είναι λανθασμένη:
α.
Τόσο οι σοφιστές όσο και ο Σωκράτης αμφισβητούν τις
παραδοσιακές ιδέες της εποχής τους.
β.
Στον διάλογο «Πρωταγόρας» ο Σωκράτης δείχνει να σέβεται
περισσότερο τον σοφιστή Πρωταγόρα από τον Γοργία.
γ.
Ο
Σωκράτης δημιουργούσε αντιφατικά αισθήματα στους
συμπολίτες του
.
δ.
Από τον διάλογο «Πρωταγόρας» δεν μπορούμε να
συναγάγουμε με ακρίβεια ποια
είναι η πλατωνική αντίληψη
για την αρετή.
ε.
Η σωκρατική επαγωγική μέθοδος είναι μια μετάβαση από το
καθολικό και γενικό στο εμπειρικό και μερικό.
Μονάδες 10
Β
5
.
α.
Να
αντιστοιχίσετε
στο τετράδιό σας
τις
αρχαίες ελληνικές
λέξεις
της στήλης
Α
με τις ετυμολογικά συγγενείς
νεοελληνικές
λέξεις της
στήλη
ς
Β.
Στήλη Α
Στήλη Β
ἴωσιν
έξη
δεῖ
συνείδηση
ἀνέχονται
ένδεια
εἰδῶσιν
εισιτήριο
(
μονάδες
4
)

Απάντηση