Με ιδιαίτερη ανησυχία παρακολουθεί η διεθνής κοινότητα τις ένοπλες συγκρούσεις που προκάλεσε η επίθεση των Αζέρων εναντίον του αρμενικού Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Τα σημερινά ντε φάκτο σύνορα έχουν διαμορφωθεί σχεδόν πριν τρεις δεκαετίες. H σύγκρουση Αρμενίων-Αζέρων για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ ανάγεται στις αρχές του 20ου αιώνα. Η περιοχή αυτή είχε κατοίκους Αρμένιους κατά πλειονότητα, αλλά στο πλαίσιο της Σοβιετικής Ένωσης είχε ενταχθεί εδαφικά στο Αζερμπαϊτζάν.

Το 1991, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, ξέσπασε ευρείας κλίμακας πόλεμος μεταξύ Αρμενία και Αζερμπαϊτζάν, κατά τη διάρκεια του οποίου οι Αρμένιοι έθεσαν υπό τον έλεγχό τους την επίμαχη περιοχή, καθώς και τις αζέρικες περιοχές γύρω από το Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Ο αρμενικός πληθυσμός του Ναγκόρνο-Καραμπάχ ενέκρινε με δημοψήφισμα την ανακήρυξη της περιοχής σε ανεξάρτητο κράτος, το οποίο, όμως, δεν αναγνωρίστηκε διεθνώς. Επιβιώνει και επικοινωνεί με τον υπόλοιπο κόσμο αποκλειστικά μέσω της Αρμενίας, της οποίας ουσιαστικά αποτελεί προέκταση.

Οι συγκρούσεις των τελευταίων ημερών γεννούν φόβο για ενδεχόμενη μετεξέλιξή τους σε γενικευμένο πόλεμο Αζερμπαϊτζάν-Αρμενίας. Από τη δεκαετία έχουν λάβει χώρα θερμά επεισόδια, αλλά «δεν έχουμε ξαναδεί κάτι τέτοιο μετά την εκεχειρία που επιτεύχθηκε τη δεκαετία του 1990. Οι μάχες διεξάγονται σε όλα τα τμήματα του μετώπου», είπε η Αλέσια Βαρτανιάν, υψηλόβαθμη αναλύτρια του Crisis Group για την περιοχή του Νότιου Καυκάσου.

Ας σημειωθεί ότι ο Καύκασος είναι ένα ακόμα πεδίο γεωπολιτικού ανταγωνισμού μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας, όπως συμβαίνει και στη Συρία και στη Λιβύη. Η Μόσχα έχει συνάψει συμμαχία με την Αρμενία και διατηρεί εκεί στρατιωτικές βάσεις. Από την άλλη πλευρά, η σχέση Τουρκίας-Αζερμπαϊτζάν είναι κάτι περισσότερο από συμμαχία. Ουσιαστικά το Αζερμπαϊτζάν είναι ταυτισμένο με την Άγκυρα, η οποία λειτουργεί σαν «προστάτης» του, αντιμετωπίζοντας τους τουρκογενείς Αζέρους σαν αδελφό έθνος.

Θεωρείται δεδομένο ότι η αζέρικη επίθεση έγινε με άδεια του Ερντογάν, αν όχι με παρότρυνσή του. Σε αντίθεση, με το Κρεμλίνο, που έκανε έκκληση για άμεση κατάπαυση του πυρός, η Τουρκία ανακοίνωσε ότι στηρίζει το Αζερμπαϊτζάν. Ο Τούρκος πρόεδρος, μάλιστα, ζήτησε να αποχωρήσουν άμεσα οι Αρμένιοι από τα εδάφη του Αζερμπαϊτζάν που έχουν καταλάβει πριν τρεις δεκαετίες. Με την σειρά του, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Χουλουσί Ακάρ είπε ότι η Τουρκία είναι δίπλα στους Αζέρους αδελφούς της για την υπεράσπιση των εδαφών τους.

Είναι δεδομένο ότι η Αρμενία θα εμπλακεί άμεσα στον πόλεμο, εάν η αζέρικη επίθεση κλιμακωθεί και κινδυνεύσει το Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Λόγω των ενεργειακών πόρων που διαθέτει, το Αζερμπαϊτζάν έχει την οικονομική δυνατότητα και ενίσχυσε σοβαρά το αξιόμαχο των ενόπλων δυνάμεών του με την αγορά σύγχρονων οπλικών συστημάτων (και ρωσικών). Αντίθετα, η Αρμενία δεν έχει σοβαρούς οικονομικούς πόρους.

πηγη