Ein tiefgründiger, berührender und notwendiger Gedankengang. Der Kontrast zwischen dem antiken Streben nach Maß und Geist in Korinth und dem Schatten des Rechtsextremismus in Sachsen bringt das Dilemma unserer Zeit präzise auf den Punkt: Humanismus ist kein fixer Zustand, sondern eine tägliche Aufgabe.
Hier ist die Übersetzung deines Textes ins Griechische:
Μια σκέψη. Ανάμεσα στην Κόρινθο και τη Σαξονία… Ουμανισμός και μισανθρωπία.
Μια ηχώ της ιστορίας, η δύναμη της κοινωνίας των πολιτών και το χρέος της στάσης ζωής
Το βράδυ του Σαββάτου, η μουσική μιας σπουδαίας συναυλίας πλημμύριζε ακόμα τον ιστορικό χώρο μπροστά από τον Ναό του Απόλλωνα στην Κόρινθο – ένα μέρος όπου η αρχαιότητα μαρτυρά το μέτρο, το πνεύμα και την ανθρώπινη επιδίωξη. Όμως η Κυριακή έφερε τη βίαιη αντίθεση: τον κλονισμό και το σοκ από την εκλογική επιτυχία του AfD στη Γερμανία.
Ένα τέτοιο γεγονός δεν προκαλεί μόνο πολιτική ανησυχία, αλλά οδηγεί σε βαθύ προβληματισμό, σε απόγνωση και μερικές φορές σε υπαρξιακό φόβο. Αυτή η αντίδραση δεν πηγάζει από έναν αφηρημένο καθημερινό υπολογισμό, αλλά από μια μακρά, επώδυνη εξοικείωση με τους σκοτεινούς τόνους της ιστορίας. Ξανά και ξανά αντηχεί η κληρονομιά του Γ΄ Ράιχ, ένα ιστορικό βάρος που διαπερνά τη συνείδηση. Όποιος έχει ασχοληθεί εντατικά με τα βάραθρα του ολοκληρωτισμού – όπως εγώ μέσα από μια δική μου λογοτεχνική-μουσική εργασία για τη ζωή και την επιβίωση ενός κρατουμένου στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Νταχάου – σίγουρα βλέπει το παρόν με διαφορετικό μάτι. Το θέμα αυτό αγγίζει βαθιά την ψυχή, επειδή οι παραλληλισμοί με τις εξελίξεις γύρω από το 1933 δεν μπορούν να αμφισβητηθούν.
Η ιστορία σπάνια επαναλαμβάνεται με την ίδια ακριβώς αμφίεση, αλλά ρυθμίζεται από τους ίδιους μηχανισμούς αποκλεισμού, διχασμού και εκβαρβαρισμού του πνεύματος. Τέτοιες εξελίξεις, αν τις αφήσει κανείς ανεξέλεγκτες, οδηγούν ολοταχώς στην τυφλότητα και την καταστροφή. Κάνουν τη ζωή δύσκολη και δηλητηριάζουν εκ θεμελίων τη συμβίωση σε μια κοινωνία.
Το ανοσοποιητικό σύστημα της δημοκρατίας δοκιμάζεται.
Από αυτή τη φιλοσοφική και ανθρώπινη ευαισθητοποίηση αναδύεται μια αναμφισβήτητη διαπίστωση: Πρέπει να αντισταθούμε εν τη γενέσει («αντισταθείτε στην αρχή») και να σηκωθούμε πριν είναι πολύ αργά. Οι νόμοι και μια οχυρωμένη δικαιοσύνη είναι το τυπικό προστατευτικό τείχος του κράτους, αλλά η κοινωνία των πολιτών είναι το ζωντανό θεμέλιο και το ανοσοποιητικό σύστημα της δημοκρατίας, που εμποδίζει την υπονόμευση αυτού του τείχους. Σε ένα πολιτικό κλίμα όπου τα αυταρχικά ρεύματα προσπαθούν, μέσω στρατηγικών κανονικοποίησης («μετατόπιση των ορίων του τι επιτρέπεται να ειπωθεί»), να διαβρώσουν τους θεσμούς εκ των έσω, απαιτείται ξεκάθαρη στάση.
* Λειτουργία επαγρύπνησης και διαμαρτυρία της κοινωνίας των πολιτών: Η μαζική αντίσταση στους δρόμους, οι τοπικές συμμαχίες και η πολιτική ανυπακοή με την έννοια του Karl Popper σπάνε τη σιωπή. Αφαιρούν το έδαφος από τη ρητορική της κανονικοποίησης και δείχνουν ότι η μισανθρωπία δεν έχει κοινωνική λευκή επιταγή.
* Χώροι προστασίας και αλληλεγγύη: Ενάντια συλλογικά στη λογική του αποκλεισμού της ακροδεξιάς (που κηρύττει το «Εμείς εναντίον των Άλλων»), μια ισχυρή κοινωνία των πολιτών χτίζει δίκτυα αλληλεγγύης. Στέκεται προστατευτικά μπροστά στις μειονότητες και τη διαφορετικότητα της ζωής, που αποτελούν το «τεστ αλήθειας» (λινδία λίθος) για την κατάσταση της ελευθερίας.
* Η δημοκρατική εκπαίδευση είναι ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ: Ο αγώνας κατά του δεξιού ακροδεξισμού δεν δίνεται μόνο στα δικαστήρια ή στο κοινοβούλιο, αλλά στον χώρο εργασίας, στα σχολεία, στους συλλόγους και στο οικογενειακό τραπέζι. Κοινωνία των πολιτών σημαίνει να εναντιώνεσαι στον καθημερινό ρατσισμό και τις μισάνθρωπες προκαταλήψεις εν τη γενέσει τους.
Η πολύχρωμη ποικιλομορφία της ανθρώπινης ύπαρξης, η πηγή κάθε δημιουργικότητας και αυτοκαθοριζόμενης ύπαρξης, πρέπει να υπερασπιστεί με κάθε μέσο.
Είμαστε όλοι καλεσμένοι να βρούμε τον δρόμο ώστε αξίες όπως η ευθύνη για τους άλλους, η διατήρηση της αξιοπρέπειας όλων καθώς και ο ειλικρινής σεβασμός απέναντι σε όσους σκέφτονται, πιστεύουν ή ζουν διαφορετικά, να γίνουν αποδεκτές ως βασική αρχή. Πρέπει επιτέλους να καταλάβουμε ότι ο κόσμος έγινε πιο πολύχρωμος, πιο δημιουργικός, πιο αληθινός και τελικά πιο άξιος να τον ζεις μέσα από τη διαφορετικότητα – και ότι όλοι μας είμαστε απλώς φιλοξενούμενοι σε αυτόν.
Η παρακαταθήκη των Μεγάλων, όπως η στάση ζωής, η πράξη και το πνεύμα, ας γίνει βιωματική εμπειρία.
Σε αυτή την ευθύνη δεν είμαστε μόνοι· οι φωνές μεγάλων διανοητών και ποιητών μας δείχνουν τον δρόμο:
* Ο Bertolt Brecht μας θύμισε ότι η αξία του ατόμου βρίσκεται στο κοινωνικό σύνολο. Η πραγματική αλλαγή και η ανθρώπινη ζεστότητα προκύπτουν μέσα από την αλληλεγγύη («Άλλαξε τον κόσμο, το έχει ανάγκη»), ενώ προειδοποίησε έντονα για τη παγωνιά της αδιαφορίας.
* Ο Erich Kästner μας δίδαξε ότι η ηθική πρέπει να αποδεικνύεται στην πράξη («Δεν υπάρχει τίποτα καλό, εκτός αν το κάνεις»). Απαίτησε ενσυναίσθηση, πολιτικό θάρρος και μια βαθιά ανθρώπινη, χιουμοριστική ματιά προς αλλήλους – αρετές που χαρακτηρίζονται από καλοσύνη και την απόλυτη προειδοποίηση απέναντι στη στενοκεφαλιά.
* Ο Mahatma Gandhi έβλεπε στη συμπεριφορά προς τους άλλους τον άμεσο καθρέφτη της ίδιας της ψυχής. Η αρχή του για την Ahimsa (μη βία στη σκέψη, στα λόγια και στις πράξεις) μας δίδαξε να μην πείθουμε τους άλλους μέσω καταναγκασμού, αλλά δια του παραδείγματος: «Γίνε εσύ η αλλαγή που θέλεις να δεις στον κόσμο».
Και παρά το σοκ μετά τη νύχτα των εκλογών, θα πρέπει να προσπαθήσουμε να αντιμετωπίσουμε τα λάθη των συνανθρώπων μας με υπομονή, σύνεση και αποφασιστικότητα, αντί για εκδίκηση. Με αλήθεια, με θάρρος και με αλονήτητη στάση εναντιωνόμαστε σε αυτές τις εξελίξεις – για μια ελεύθερη και ανθρώπινη συμβίωση, για μια επιτυχημένη αρμονία μέσα σε ένα πλαίσιο ουμανισμού. Και εδώ κλείνει ο κύκλος των σκέψεών μου, που ξεκίνησε στον ναό του Απόλλωνα στην αρχαία Κόρινθο, στον απόηχο μιας αληθινά μαγικής μουσικής βραδιάς.
Φιλικά,
RICHARD
