της Γιώτας Μπάγκα
Είμαι σίγουρη πως το καλοκαίρι ή μάλλον κυρίως το καλοκαίρι το άγχος πολλών γονιών αποτελεί η συνεχής ενασχόληση των παιδιών τους με το κινητό τους τηλέφωνο και με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δε θέλω ν’ αναφερθώ στις ψυχολογικές ή σωματικές επιπτώσεις που έχει αυτό στους εφήβους, καθώς υπάρχουν ειδικότεροι από εμένα ν’ αναλύσουν το θέμα. Ούτε, βέβαια, υποστηρίζω την αποκοπή των παιδιών από την τεχνολογία, καθώς κανείς δεν μπορεί ούτε πρέπει να αναχαιτίσει την πρόοδο της τεχνολογίας. Ωστόσο, πρέπει να γίνει συνείδηση ότι δεν επαρκεί η τεχνολογία και μόνο για την ανθρώπινη, ηθική, κοινωνική και συναισθηματική εξέλιξη του είδους μας και ειδικότερα των παιδιών μας. Γιατί, η τεχνολογία χωρίς μέτρο, χωρίς σκέψη, χωρίς κρίση, χωρίς αμφισβήτηση μπορεί ν’ αποβεί επικίνδυνη.
Τι προτείνω λοιπόν; Προτείνω να μυήσετε τα παιδιά σας στο μαγικό κόσμο της λογοτεχνίας. Μάθετε τα παιδιά να φαντάζονται, να δημιουργούν εικόνες από τις λέξεις και τις περιγραφές κι όχι να τις παίρνουν έτοιμες, «προκατασκευασμένες» από την εικονική πραγματικότητα ή την τεχνητή νοημοσύνη. Μάθετε τα παιδιά να βιώνουν και να αναγνωρίζουν συναισθήματα μέσα από τις περιπέτειες των λογοτεχνικών ηρώων, να ταξιδεύουν με το νου, να μαθαίνουν, να εξερευνούν, να ταυτίζονται με ήρωες και να απορρίπτουν άλλους, να χτίζουν αρχές και αξίες, να αποκτούν ενσυναίσθηση, να μαθαίνουν να σκέπτονται και να χρησιμοποιούν σωστά το μεγαλύτερο προνόμιο του ελληνισμού: τη γλώσσα του.
Δε χρειάζεται να αναρωτιέστε, γιατί το παιδί αποτυγχάνει στα γλωσσικά και όχι μόνο μαθήματα του σχολείου του ή γιατί φέρνει χαμηλές βαθμολογίες στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στις Πανελλαδικές εξετάσεις. Ένα παιδί, ένας έφηβος ή ένας ενήλικος που δεν διαβάζει περιορίζει τη δυνατότητα της σκέψης του, γιατί σκεπτόμαστε με λέξεις κι αν δε γνωρίζουμε καλά τη γλώσσα μας, τότε πώς μπορούμε καλά κι ελεύθερα να σκεπτόμαστε;
Κι ας μην απορούμε, γιατί το παιδί μας δεν διαβάζει. Εμείς διαβάζουμε; Έχουν συνηθίσει τα παιδιά μας την εικόνα μας μ’ ένα βιβλίο στο χέρι; Ανήκουμε σ΄ αυτούς που περνούν καλά στην παραλία παρέα μ’ ένα βιβλίο; Έχουμε ως καταφυγή το βιβλίο; Απολαμβάνουμε το μαγικό ταξίδι των λέξεων; Γιατί, αν δεν αποτελούμε ζωντανό παράδειγμα για τα παιδιά μας, δεν δικαιούμαστε ν’ απαιτούμε απ’ αυτά να διαβάζουν ή να απολαμβάνουν το διάβασμα. Κι αν το σχολείο ή το φροντιστήριο έχει καταστήσει το διάβασμα μισητό, εμείς οφείλουμε να τα μυήσουμε σ’ ένα κόσμο που το βιβλίο αποτελεί καταφύγιο, απόδραση, περιπέτεια, μαγεία…
Παρακάτω έχω ετοιμάσει έναν κατάλογο με προτεινόμενα βιβλία για κορίτσια από 12 έως 17 περίπου ετών. Ο κατάλογος χωρίζεται σε πιο κλασικά βιβλία Ελλήνων συγγραφέων και σ’ ένα τμήμα με πιο σύγχρονα βιβλία. Η γλώσσα μας είναι ανυπέρβλητη σε ομορφιά, πλούτο και πρωτοτυπία. Ξεκινήστε από τους Έλληνες συγγραφείς και διαβάστε κατόπιν και τους ξένους.
Κλασικά έργα
- Άννα Φρανκ, Το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ, εκδόσεις Πατάκη
- Άλκη Ζέη, Το καπλάνι της βιτρίνας, εκδόσεις Μεταίχμιο
- Άλκη Ζέη, Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου
- Φράνσες Χότζσον-Μπαρνέτ, Ο μυστικός κήπος, εκδόσεις Μεταίχμιο
- Ζαχαρίας Παπαντωνίου, Τα ψηλά βουνά, εκδόσεις Εστία
- Μενέλαος Λουντέμης, Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα, εκδόσεις Πατάκη
- Νίκος Καζαντζάκης, Στα παλάτια της Κνωσού, εκδόσεις Διόπτρα
Σύγχρονα έργα
- Ελένη Ψευτέλλη-Κορωνιώτη, Αμέβ, εκδόσεις Όστρια
- Ελένη Ψευτέλλη-Κορωνιώτη, Αμέβ ΙΙ (Η Ανθούσα, το φιδάκι και το κλειδί της αγάπης), εκδόσεις Όστρια
- Κωνσταντίνα Βασιλείου, Νεανικές ματιές, εκδόσεις ΑΜΜΩΝ
- Ελένη Δικαίου, Η Ανδριανή και ο κυνηγός, εκδόσεις Πατάκη
- Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου, Ένα αγγελάκι στα Εξάρχεια, εκδόσεις Πατάκη
- Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου, Στο τσιμεντένιο δάσος, εκδόσεις Πατάκη
- Ρ. Λ. Στάιν, Το χαμένο κορίτσι, εκδόσεις Μεταίχμιο
- Ρόαλ Νταλ, Ματίλντα, εκδόσεις Ψυχογιός
- Στέφανι Γκάρμπερ, Φινάλε, εκδόσεις Ψυχογιός