Μια Ξενάγηση στην «Αναζήτηση της Εικόνας»
Το να περιηγείσαι σε μια έκθεση που καλύπτει 60 χρόνια τέχνης είναι από μόνο του προνόμιο. Το να το κάνεις όμως με την καθοδήγηση της Λουΐζας Καραπιδάκη, της επιμελήτριας που «διάβασε» και οργάνωσε το χάος μιας μεγάλης ιδιωτικής συλλογής, μετατρέπει την επίσκεψη σε ένα πυκνό μάθημα αυτογνωσίας και αισθητικής.
Η Πολυφωνία της Συλλογής Παπαγεωργίου
Η ξενάγηση μας αποκάλυψε πώς η
Συλλογή Ευγενίας και Νίκου Παπαγεωργίου δεν είναι μια στατική συσσώρευση αντικειμένων, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός. Τα έργα που είδαμε από τη θεατρική ένταση του Δημήτρη Μυταρά (1988) μέχρι τις ονειρικές, σχεδόν βυζαντινότροπες μορφές του Βασίλη Σπεράντζα (1965)– συνθέτουν μια σπάνια ανθολογία.
Η Καραπιδάκη μας βοήθησε να διακρίνουμε τις λεπτές γραμμές που συνδέουν τον Τέτση με τον Ψυχοπαίδη και τον Μποκόρο, εξηγώντας πώς η ελληνική τέχνη μεταπήδησε από την αφαίρεση πίσω στην αναπαράσταση, χωρίς ποτέ να χάσει την επαφή της με το «ελληνικό φως».
Περάσαμε στην εικόνα στην εποχή της παγκόσμιοποίησης και φθάσαμε έως την κρίση και τις σύγχρονες εικονικότητες.
Μας έδειξε με τον χαρισματικό της λόγο όλη την σημασία και την λειτουργία της εικόνας στην νεοελληνική ζωγραφική.
Στον πρόλογο του καταλόγου, η επιμελήτρια θέτει το επιστημονικό πλαίσιο που κάνει αυτή την έκθεση να ξεχωρίζει. Δύο είναι τα σημεία-κλειδιά που κρατάμε:
Η Δομή των Έξι Ενοτήτων.
Η έκθεση δεν είναι απλώς χρονολογική. Είναι διαρθρωμένη σε έξι μη διακριτές ενότητες που επιτρέπουν μια «ρευστή ανάλυση». Αυτό σημαίνει ότι ο θεατής δεν βλέπει αποκομμένες δεκαετίες, αλλά μια συνεχή ροή ιδεών και τεχνοτροπιών.
Η «Κρίση της Εικόνας» (Δεκαετία ’60): Όπως σημειώνει εύστοχα, εκείνη την περίοδο η εικόνα έπαψε να είναι απλή αναπαράσταση της εξωτερικής πραγματικότητας. Έγινε «πεδίο έρευνας της ύλης και της χειρονομίας». Αυτό είναι το κλειδί για να καταλάβουμε γιατί τα έργα της εποχής φαντάζουν τόσο επαναστατικά ακόμη και σήμερα.
Το Βλέμμα του Συλλέκτη.
Ιδιαίτερη αξία έχει η επισήμανση της επιμελήτριας για τον ρόλο των συλλεκτών. Ο Νίκος Παπαγεωργίου εξομολογείται στον πρόλογο πως όλα ξεκίνησαν από την παιδική του αγάπη για τη συλλογή αντικειμένων (από στρατιωτάκια μέχρι χαρτάκια). Αυτή η «έμφυτη φιλοκαλία» είναι που έδωσε στη συλλογή τον ανθρωποκεντρικό και συναισθηματικό της χαρακτήρα.
Η ξενάγηση από τη Λουΐζα Καραπιδάκη δεν ήταν απλή περιγραφή πινάκων. Ήταν η αποκάλυψη των εσωτερικών δεσμών που ενώνουν τον συλλέκτη, τον καλλιτέχνη και τον θεατή. Είχαμε την τύχη να δούμε την ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας μέσα από το χρώμα και το σχήμα, με την εγκυρότητα μιας κορυφαίας επιστήμονος.
Επισκεφτείτε την.
Στη Γκαλερί της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης (Μασσαλίας 22, Αθήνα).
“Οι Συλλέκτες αφηγούνται “
«Η αναζήτηση της εικόνας στην ελληνική τέχνη, 1960-2020».
* Επιμέλεια: Λουΐζα Καραπιδάκη.
* Διάρκεια: Από 10 Μαρτίου έως 21 Απριλίου.
Μαρία Χρισταρά
