Στην σύγχρονη πραγματικότητα ο ραγδαίος και αγχωτικός τρόπος ζωής υποδαυλίζει τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά αναγκάζοντάς τον πολλές φορές να οδηγείται σε διαφόρων ειδών διατροφικά προβλήματα, έτσι ώστε να καταπολεμήσει τις όποιες ανησυχίες του. Η πιο συνηθισμένη ίσως μορφή, που παρατηρείται στις μέρες μας, είναι η παχυσαρκία. Αποτελεί ίσως τον πιο ισχυρό παράγοντα για πρόκληση σοβαρών ασθενειών στον άνθρωπο. Συγκεκριμένα, εκτός των επιδράσεων στο καρδιαγγειακό σύστημα διογκώνει τα προβλήματα, όπως ψυχολογικό βάρος, οστεοαρθρίτιδα, πίεση αίματος, επίπεδα χοληστερόλης, διαβήτη, καρκίνο, πρώιμο θάνατο κ.ά.

Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) η παιδική παχυσαρκία είναι μία από τις σοβαρότερες προκλήσεις της δημόσιας υγείας του 21ου αιώνα, καθώς τα παχύσαρκα παιδιά είναι πιθανόν να παραμείνουν παχύσαρκοι ενήλικες.

Μέσα από μελέτες φαίνεται πως η αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας οφείλεται κυρίως σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, αλλά και στον τρόπο ζωής (π.χ φυσική δραστηριότητα και διατροφή). Η τεράστια διαθεσιμότητα (σε συνδυασμό με την καλή τιμή τους) των fast food κάνει πολλές οικογένειες να εξαρτώνται πάνω τους, δημιουργώντας κακές διατροφικές συνήθειες στο παιδί από μικρή ηλικία. Επιπλέον, η καθιστική ζωή και η συνεχής ενασχόληση με την τεχνολογία και τα gadgets χειροτερεύουν την κατάσταση.

Προτεραιότητα λοιπόν για την ομαλή αντιμετώπιση του προβλήματος είναι οι τεχνικές παρέμβασης. Δυστυχώς, καμία δεν φαίνεται αποτελεσματική, όταν δεν υπάρχει η έντονη θέληση και αποφασιστικότητα του παιδιού να ελαττώσει το φαγητό ή όποια άλλη συνήθεια δύναται να προκαλέσει περιττό βάρος. Από τις παρεμβατικές τεχνικές δε θα μπορούσαν να λείπουν η άσκηση και η διατροφή, οι οποίες σε συνδυασμό με την συμβουλευτική και γνωστική συμπεριφορά έχουν θετική επίδραση στην προσπάθεια για απώλεια σωματικού βάρους.

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Η υιοθέτηση σωστής διατροφής αποτελεί πρωταρχικό στόχο. Το μοντέλο, στο οποίο καταλήγουν αρκετές έρευνες όσον αφορά την απώλεια βάρους, τη διατήρηση του αλλά και ως πρότυπο υγιεινής διατροφής, είναι η Μεσογειακή.

Η σωστή διατροφή δε νοείται με αυστηρές και στερητικές δίαιτες, που θα εμποδίσουν την ανάπτυξη του παιδιού, αλλά με την αποφυγή λιπαρών τροφών και προϊόντων, που περιέχουν ζάχαρη, όπως τσιπς, χάμπουργκερ και γλυκά.

Ακόμη και όταν διαπιστωθεί ότι το παιδί χρειάζεται να χάσει βάρος, καλό είναι να αποφεύγονται τα κλασικά προγράμματα δίαιτας, καθώς αυτά είναι αναποτελεσματικά. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο ρόλος του διαιτολόγου είναι να βοηθήσει το παιδί να χτίσει καλές διατροφικές συνήθειες και να διασφαλίσει ότι το πλάνο διατροφής του παιδιού θα του παρέχει όλα τα θρεπτικά συστατικά, που είναι απαραίτητα για την ανάπτυξή του. Το παιδί χρειάζεται να λαμβάνει αυξημένη πρωτεϊνη λόγω της αύξησης των ιστών του σώματος, καθώς και επαρκείς ποσότητες βιταμινών, ιχνοστοιχείων, μετάλλων, νερού, φυτικών ινών, απαραίτητα για την καλή λειτουργεία του οργανισμού. Τα γεύματά του χρειάζεται να συνδυάζουν φρέσκες τροφές, όπως τα λαχανικά και τα φρούτα, υδατάνθρακες, όπως τα πλήρη δημητριακά, καθώς και πρωτεΪνούχες τροφές (π.χ. κρέας, ψάρι, γαλακτομικά). Σημαντικό είναι επίσης να δοθούν κίνητρα για φυσική δραστηριότητα, η οποία θα βοηθήσει σταδιακά το παιδί να μειώσει το θετικό ισοζύγιο ενέργειας.

Ο καλύτερος τρόπος, για να υιοθετήσει ένα παιδί καλές διατροφικές συνήθειες, είναι να δίνουν οι γονείς το καλό παράδειγμα. Αν τα παιδιά βλέπουν τους γονείς τους να τρέφονται υγιεινά και να ασκούνται, χωρίς να τους είναι δυσάρεστο, τότε πολύ πιθανό είναι να τους μιμηθούν.

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

Αν και η φυσική δραστηριότητα προλαμβάνει την παχυσαρκία και ευνοεί την απώλεια βάρους και την διατήρησή του, παρόλα αυτά αρκετά είναι τα άτομα που συμμετέχουν σε προγράμματα απώλειας βάρους και δεν επιτυγχάνουν τα επιθυμητά οφέλη.

Οι ρεαλιστικοί και βραχυπρόθεσμοι στόχοι είναι απαραίτητοι σε συνεργασία πάντα με τον γιατρό. Σταδιακά οι στόχοι ενδείκνυνται να γίνονται όλο και πιο απαιτητικοί. Τα κίνητρα, τα οποία παρέχονται σε ένα παιδί με παχυσαρκία , αυξάνουν από την μία τον βαθμό δυσκολίας, αλλά από την άλλη φέρνουν το παιδί πιο κοντά στην υλοποίηση των στόχων του. Για την επίτευξη της απώλειας βάρους και την διατήρηση, η άσκηση πρέπει να πραγματοποιείται για 60 λεπτά/ημέρα. Το παιδί οφείλει να είναι σε επαφή με τον γιατρό του τουλάχιστον ανά 2 εβδομάδες, ώστε να αντιμετωπίζονται οι δυσκολίες και να επιλύονται προβλήματα. Είναι σημαντικό το ίδιο το παιδί να σημειώνει τις δραστηριότητές του , έτσι ώστε να παρακολουθεί την βελτίωσή του. Η πιο εύκολη πιθανόν δραστηριότητα είναι το βάδισμα, μέσω του οποίου μπορεί ακόμη και το ίδιο το παιδί να αυτοελέγχεται. Αν επιθυμεί κάποιος να χάσει βάρος, τα βήματά του πρέπει να είναι γύρω στα 15.000/ημέρα, δηλαδή 60 λεπτά περπάτημα.

Αρχικά, την 1η εβδομάδα το παιδί καθοδηγείται για να διατηρήσει την καθημερινότητά του καταγράφοντας όλες τις δραστηριότητες, που το βοηθούν να κατανοήσει σε τι επίπεδο φυσικής δραστηριότητας βρίσκεται. Κάθε 1-2 εβδομάδες οι στόχοι για την σταδιακή αύξηση του χρόνου καλό είναι να αλλάζουν.

Τα προγράμματα άσκησης πρέπει να είναι εξατομικευμένα, ώστε να είναι αποτελεσματικά και ασφαλή. Η μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση της παχυσαρκίας είναι μία αρκετά δύσκολη και πολύπλοκη διαδικασία. Στα θεραπευτικά παρεμβατικά προγράμματα ένας συνδυασμός διατροφής, αυξημένης σωματικής δραστηριότητας και συμπεριφορικής θεραπείας είναι αυτός που συνιστάται.

Συμπερασματικά, για να ευοδωθούν οι επιθυμίες των παιδιών με παχυσαρκία, είναι επιτακτικό να γίνει ένας συνδυασμός άσκησης, διατροφής και συμβουλευτικής. Η αυτοπεποίθηση και η υπομονή είναι βασικοί παράγοντες της όλης διαδικασίας και πρέπει να τονίζεται πάντα η βελτίωση του παιδιού, ώστε να υπάρχει κίνητρο.

» Η πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας πρέπει να μας απασχολήσει περισσότερο από τη θεραπεία. Αυτό απαιτεί ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα για τη δημόσια υγεία»

Πασσιά Χρυσούλα, Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής, MSc & Πετρίδου Στέλλα, Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc

πηγη