Γεμάτα θρύλους, μυστήρια και περιτριγυρισμένα από ένα σκοτεινό παρελθόν, τα κάστρα της Ελλάδας στέκουν αγέρωχα, άλλα σε κορυφές καθηλωτικών λόφων κι άλλα αγκαλιασμένα από το πέπλο της θάλασσας, όλα περιμένοντας να τα ανακαλύψετε, ώστε να σας εξιστορήσουν τις ένδοξες στιγμές τους μέσα στη λάμψη των αιώνων.
1. Ακροκόρινθος, Κορινθία
Σε έναν βραχώδη λόφο στα 574μ., η Ακροκόρινθος υπήρξε η παλαιότερη οχυρωμένη Ακρόπολη της αρχαίας και μεσαιωνικής Κορίνθου, ελέγχοντας τη μοναδική είσοδο από την ηπειρωτική Ελλάδα προς την Πελοπόννησο και την κίνηση μεταξύ Κορινθιακού και Σαρωνικού Κόλπου. Το μεγαλύτερο κάστρο της Ελλάδας, ένα δυσπόρθητο φρούριο απ’ τον 6ο αι. π.Χ. έως το 1821, θα σας σαγηνεύσει. Η είσοδος του κάστρου βρίσκεται στη δυτική πλευρά, αθέατη από την πόλη, στην οποία οδηγεί ένας ανηφορικός δρομίσκος. Προ της πύλης κατά τον μεσαίωνα υπήρχε μεγάλη αμυντική τάφρος, πάνω από την οποία φερόταν κινητή γέφυρα. Εντός του χώρου υπάρχουν σήμερα ερείπια παλαιότερων πύργων και κτισμάτων. Σε αυτόν τον νομό, όπου η φύση έχει δωρίσει απλόχερα την ομορφιά της, τον 13ο αιώνα οι Ενετοί πάνω σε βυζαντινές και αρχαίες οχυρώσεις θεμελίωσαν ένα από τα μεγαλύτερα κάστρα της Ελλάδας. Μια γέφυρα με 14 τόξα, μια εντυπωσιακή πύλη, οι προμαχώνες και τα τείχη, τα φτερωτά λιοντάρια, η στήλη του Μοροζίνι και ο ναός της Μεταμόρφωσης είναι μερικά μόνο από τα σκηνικά που θα σας εντυπωσιάσουν. Στην παραλιακή κωμόπολη της δυτικής Μεσσηνίας, όπου η φύση οργιάζει από ομορφιά, βρίσκεται και το ενετικό Κάστρο της Κορώνης, το οποίο χτίστηκε τον 13ο αιώνα. Κατά την ανηφορική διαδρομή θα βιώσετε ένα ταξίδι μέσα στους αιώνες, ανάμεσα στα τμήματα του βυζαντινού κάστρου που προϋπήρχε αλλά και της αρχαίας οχύρωσης. Τα στενά καλντερίμια οδηγούν στην κεντρική πύλη του κάστρου, στη βόρεια πλευρά, όπου είχε συγκεντρωθεί το σύνολο του οικισμού, προκειμένου να προφυλαχθεί από τις επιδρομές των κατακτητών και των πειρατών. Στο εσωτερικό του σώζονται μεταξύ άλλων οικίες, λαξευμένοι τάφοι, οι εκκλησίες της Αγίας Σοφίας (βυζαντινή εκκλησία του 12ου αιώνα) και του Αγίου Χαραλάμπους καθώς και το σύγχρονο παλαιοημερολογίτικο μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου. Από το πλάτωμα του κάστρου θα δείτε να απλώνετε στα μάτια σας όλος ο Μεσσηνιακός κόλπος και στο βάθος οι κορυφές του Ταΰγετου. Αν προσεγγίσετε το κάστρο από τη νότια πλευρά προς την παραλία Ζάγκα-Μεμί, θα βρεθείτε σ’ ένα από τα μεγαλύτερα προσκυνήματα της Μεσσηνίας, την Παναγιά Ελεήστρα (προστάτιδα της Κορώνης). Εκεί όπου ο χώρος και ο χρόνος μετουσιώνονται σε ομορφιά, μια θρυλική καστροπολιτεία αποτέλεσε το σημαντικότερο διοικητικό κέντρο του Βυζαντίου μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης, με πληθυσμό που έφτανε τους 20.000 κατοίκους. Σήμερα παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα βυζαντινά μνημεία στην Ελλάδα και προστατεύεται από την UNESCO ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Το Κάστρο του Μυστρά ανεγέρθηκε κατά τη διάρκεια της Φραγκοκρατίας, το 1249, τέθηκε αργότερα υπό τον έλεγχο του Βυζαντινού Δεσπότη του Μορέως και συνεχίστηκε να χρησιμοποιείται κατά την οθωμανική περίοδο. Στην πρώτη πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους, στο λίκνο του φυσικού κάλλους, η ενετική αρχιτεκτονική και τα παράλια τείχη με τους προμαχώνες πρωταγωνιστούν. Το ενετικό θαλασσόκαστρο χτίστηκε το 1473, λειτούργησε ως φρούριο μέχρι το 1865, στη συνέχεια αποτέλεσε τόπο διαμονής των δημίων που εκτελούσαν τους θανατοποινίτες του Παλαμηδιού, ενώ το 1935 μετατράπηκε σε ξενοδοχείο. Μην παραλείψετε κατά την εξόρμησή σας στην περιοχή την ανάβαση στο Παλαμήδι με τα 857 σκαλοπάτια (999 κατά τον θρύλο), προκειμένου να απολαύσετε την ασύλληπτη θέα, αλλά και μία επίσκεψη στην Πλατεία Συντάγματος, όπου κατάστρωναν τα σχέδιά τους οι οπλαρχηγοί στα χρόνια της Επανάστασης. Εκεί θα δείτε και το Βουλευτήριο, την πρώτη Βουλή των Ελλήνων.
2. Κάστρο Μεθώνης, Μεσσηνία
3. Κάστρο Κορώνης, Μεσσηνία
4. Μυστράς, Λακωνία
5. Μπούρτζι, Ναύπλιο
6. Κάστρο Πλαταμώνα, Πιερία
Στην περιοχή, όπου οι θεοί επέλεξαν για οικία τους και την προίκισαν με οίνο, θα συναντήσετε μεταξύ άλλων ένα σαγηνευτικό κάστρο, χτισμένο σε φυσική οχυρή θέση από τη μεσοβυζαντινή εποχή (10ο -11ο αι.), το οποίο στέκει και σήμερα καλοδιατηρημένο. Στο εσωτερικό του σώζονται ερείπια από δύο παλαιοχριστιανικές βασιλικές και ο οκτάγωνος πύργος του.
7. Κάστρο Ιωαννίνων
Στην καρδιά των Ιωαννίνων θα συναντήσετε το μεγαλείο της μεσαιωνικής μαγείας, το αρχαιότερο βυζαντινό κάστρο στην Ελλάδα, του 528 μ.Χ, το οποίο περικλείει στα τείχη του μια θαυμαστή πολιτεία όπου είχε στηθεί και το διοικητικό κέντρο ολόκληρης της Ελλάδας την εποχή του Αλή Πασά. Περνώντας τη μεγάλη πέτρινη πύλη, θα μεταβείτε σε ένα μεσαιωνικό παραμύθι, βρισκόμενοι ανάμεσα σε λιθόστρωτα σοκάκια, χρωματιστά παραθυρόφυλλα και μουσεία. Η Καβάλα ήταν οχυρωμένη από τον 5ο αιώνα π.Χ. με αμυντικό περίβολο που κάλυπτε την πόλη από όλες τις πλευρές. Στην κορυφή του στρατηγικού λόφου της πόλης ανέκαθεν βρισκόταν το κάστρο, σήμα κατατεθέν της Καβάλας, το οποίο δέχτηκε αλλεπάλληλες ανακατασκευές και επεμβάσεις. Από την αρχαία ήδη Νεάπολη εκεί βρισκόταν το διοικητικό κέντρο της πόλης, αφού από τον μεγάλο πύργο υπήρχε ανεμπόδιστη θέα προς όλες τις κατευθύνσεις. Στην κορυφή της χερσονήσου της Παναγίας, λοιπόν, δεσπόζει η Ακρόπολη της Καβάλας, η οποία διαδέχτηκε τη βυζαντινή Ακρόπολη της Χριστουπόλεως (παλαιότερη ονομασία της Καβάλας). Στη μεγαλόνησο με την πανανθρώπινη ομορφιά, μεταξύ άλλων αξίζει να επισκεφθεί κανείς το βενετσιάνικο Φρούριο της Φορτέτζας, το οποίο στέκει περήφανο στον λόφο του Παλαιόκαστρου. Στεγάζει μέσα στην καρδιά του τον καθεδρικό ναό του Αγίου Νικολάου, αποθήκες του πυροβολικού, προμαχώνες, την εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης, την οικία του Ρέκτορα, τις αιχμές του τείχους και το Δημοτικό Θέατρο Ερωφίλη. Στο νησί των Ιπποτών, στο συνονθύλευμα των πολιτισμών, η μεσαιωνική του πόλη έχει ανακηρυχθεί από την Unesco «Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς». Εκεί θα συναντήσετε το αλώβητο στο πέρασμα του χρόνου βυζαντινό κάστρο, το οποίο χωρίζει την παλιά πόλη από την καινούρια. Τα τείχη της καστροπολιτείας οικοδομήθηκαν από τους Ιππότες του τάγματος του Αγίου Ιωάννη της Ιερουσαλήμ (Ιωαννίτες Ιππότες), οι οποίοι ενίσχυσαν την προϋπάρχουσα βυζαντινή οχύρωση, δημιουργώντας μια μοναδική οχυρωματική αρχιτεκτονική. Διαθέτουν έντεκα επιβλητικές πύλες αλλά και εντυπωσιακούς πύργους, γέφυρες και τάφους. Σε κάθε σημείο της χώρας μας ταξιδεύει η ματιά, ατενίζοντας το ατέρμονο μεγαλείο της φύσης και του ανθρώπου. Τα κάστρα, κομμάτι αυτής της κληρονομιάς, σαν φωτεινοί φάροι μέσα στο πέρασμα των αιώνων εξιστορούν το ένδοξο παρελθόν και τα ηρωικά κατορθώματα. Μερικά έχουν παραμείνει ανέγγιχτα από τη φθορά του χρόνου, ενώ άλλα δεσπόζουν ως ερείπια και μεταφέρουν κάθε επισκέπτη σε μια άλλη διάσταση, όπου κάθε κατακτητής άφηνε το λιθαράκι του στο ψηφιδωτό από πολιτισμούς.
8. Κάστρο Καβάλας
9. Φορτέτζα, Ρέθυμνο
10. Καστροπολιτεία Ρόδου
πηγή