Αν και το καλοκαίρι αποτελεί ίσως την καλύτερη περίοδο για μικρούς και μεγάλους, σιγά σιγά τελειώνει. Τα σχολεία ανοίγουν, οι γονείς γυρίζουν στην εργασία τους και η ρουτίνα της καθημερινότητας επιστρέφει. Η μετάβαση απ’ το κλίμα της ξεγνοιασιάς και της ξεκούρασης στις υποχρεώσεις και το φορτωμένο πρόγραμμα προκαλεί την ανησυχία πολλών γονιών για το πώς θα επιστρέψει και θα προσαρμοστεί ξανά το παιδί στη σχολική πραγματικότητα, καθώς πολλές φορές αυτή η αλλαγή δυσκολεύει εμάς τους ενήλικες, πόσο μάλλον ένα παιδί.
Πώς μπορούμε λοιπόν να κάνουμε αυτή τη μετάβαση μια εύκολη υπόθεση για μικρούς και μεγάλους;
Η απάντηση βρίσκεται στην κατάλληλη προετοιμασία. Πιο συγκεκριμένα, σε πρώτη φάση κρίνεται ωφέλιμο να αποδυναμωθεί στο παιδί η αντίληψη του ότι το σχολείο αποτελεί μια καταναγκαστική και βαρετή κατάσταση. Καθώς ο Σεπτέμβρης έχει έρθει και η έναρξη του σχολείου είναι κοντά, κάποιες συζητήσεις για το σχολικό περιβάλλον και τα πλεονεκτήματά του, όπως η μόρφωση που παρέχει, η συνάντηση με φίλους που ενδεχομένως να μην έχει δει όλο το καλοκαίρι, θα βοηθούσαν σ’ αυτή την διαδικασία προετοιμασίας. Σ’ αυτό μπορεί να συμβάλλει η παρότρυνση για ανάγνωση βιβλίων και παραμυθιών -μια ωφέλιμη δραστηριότητα για όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού- εφόσον μέσα απ’ τη διαδικασία της ανάγνωσης το παιδί εξασκεί δεξιότητες και έρχεται ξανά σε επαφή με τον κόσμο του σχολείου μ’ έναν ευχάριστο τρόπο. Εδώ μπορούν να προστεθούν και τα παιχνίδια που καλλιεργούν μνήμη, προφορικό και γραπτό λόγο, ιστορία, γεωγραφία κλπ., όπου πέρα απ’ τις γνώσεις που θα προσφέρουν στο παιδί, μεταξύ άλλων, θα τονώσουν την αυτοπεποίθηση και την οξύνοιά του, θα το βοηθήσουν να μάθει να ακολουθεί κανόνες και να στηρίζεται στις δυνάμεις του. Ακόμη, η ανάθεση κάποιων εργασιών, με σκοπό την ανάληψη ευθυνών και την καλλιέργεια της πειθαρχίας θα συνέβαλε. Η πρόταση να αναλάβει και να διεκπεραιώσει μια δουλειά, ακόμη κι αν αυτή δε σχετίζεται με το σχολείο, καλλιεργεί στο παιδί το πνεύμα υπευθυνότητας, αυτονομίας αλλά και συνεργασίας, λειτουργίες που άπτονται και της φιλοσοφίας του σχολικού περιβάλλοντος.
Απ’ την άλλη, η σταδιακή οριοθέτηση σχετικά με την ώρα του ύπνου και τη χρήση της «οθόνης» είναι ένα βασικό σημείο που χρειάζεται προσοχή. Δεδομένου του ότι τα καλοκαίρια κοιμόμαστε και ξυπνάμε αργότερα, προκειμένου να γίνει ομαλότερη η μετάβαση στο πρωινό ξύπνημα, που συνεπάγεται την έναρξη των σχολείων, θα βοηθούσε η σταδιακή μετακίνηση της ώρας του ύπνου νωρίτερα με βήματα. Το ίδιο ισχύει και για τον χρόνο που περνάει το παιδί μπροστά απ’ την οθόνη του κινητού, του υπολογιστή ή και της τηλεόρασης, επαναφέροντας τους κανόνες και τα όρια για τη χρήση τους πριν ακόμη έρθουν οι καθημερινές σχολικές υποχρεώσεις. Σ’ αυτό θα βοηθήσει ιδιαίτερα η παραδειγματική συμπεριφορά των γονιών αλλά και η συνέπεια για την τήρηση των κανόνων και την επίβλεψή τους. Επιπλέον, η οργάνωση του γραφείου του παιδιού και του χώρου του, ο εφοδιασμός των σχολικών είναι ένας τρόπος προετοιμασίας για την είσοδο στη νέα σχολική χρονιά. Τέλος, το σημαντικότερο και πιο αναγκαίο τόσο για την έναρξη αλλά και για όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς είναι ο διάλογος και η επικοινωνία. Η συζήτηση σχετικά με ενδεχόμενους φόβους, ανησυχίες και ανασφάλειες του παιδιού, η ένδειξη διαθεσιμότητας και υποστήριξης και η ενθάρρυνση απ’ τους γονείς είναι σε κάθε περίπτωση ένας πολύ δυνατός σύμμαχος για την μετάβαση στο σχολικό περιβάλλον, όπως και για κάθε αλλαγή, κάθε νέα αρχή που ενδέχεται να επέλθει. Οι υποχρεώσεις που καλείται να φέρει εις πέρας ένας μαθητής της σύγχρονης εποχής είναι ιδιαίτερα δύσκολες και απαιτητικές, γι’ αυτό και η ομαλή εισαγωγή στη νέα σχολική ρουτίνα και η μέριμνα για σωστό προγραμματισμό, ώστε να συνεχίσει να υπάρχει ελεύθερος χρόνος για παιχνίδι, αποτελούν την κατάλληλη προετοιμασία για την έναρξη του σχολείου.
Σημαντική υπενθύμιση για τους «νέους» γονείς!
Εάν είναι η πρώτη φορά που το παιδί θα βρεθεί στο σχολικό περιβάλλον, είναι καθοριστικής σημασίας πρωτίστως οι γονείς να αντιμετωπίσουν τους δικούς τους φόβους και το άγχος του αποχωρισμού. Καθ’ όλη τη διάρκεια της προσαρμογής, η στάση και η συμπεριφορά των γονιών χρειάζεται να φανερώνει σταθερότητα και αποφασιστικότητα, δίνοντας χώρο στο παιδί να βρει ισορροπίες εν’ όψει αυτής της αλλαγής, να αναπτυχθεί γνωστικά, συναισθηματικά και κοινωνικά και να αντεπεξέλθει στα νέα δεδομένα.
