Η ψυχανάλυση δεν είναι συνώνυμο της ψυχοθεραπείας, αφού υπάρχουν διάφορες άλλες σχολές, όπως η γνωσιακή συμπεριφορική και η συστημική ψυχοθεραπεία. Ωστόσο, η ψυχανάλυση είναι η παλαιότερη και πιο ευρέως γνωστή σχολή ψυχοθεραπείας, η οποία εγκαθιδρύθηκε από τον Φρόιντ. Η ψυχανάλυση απευθύνεται σε άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα στην καθημερινότητά τους, την εργασία τους, τις σχέσεις τους με την οικογένεια, τους φίλους και το σύντροφο, δυσκολεύονται να βρουν την ευτυχία ή υποφέρουν από στρες και άγχος. Τα προβλήματα αυτά παραμένουν άλυτα, επειδή οι ρίζες τους βρίσκονται πολύ βαθιά μέσα στο άτομο και η επίγνωση των αιτίων τους είναι αδύνατη χωρίς τη βοήθεια ψυχοθεραπευτή, ο οποίος είναι κατάλληλα εκπαιδευμένος για αυτό.

Το ασυνείδητο

Μια από τις βασικότερες αρχές, στις οποίες βασίζεται η ψυχανάλυση, είναι ότι μέρος της συμπεριφοράς μας, των σκέψεων και των συναισθημάτων μας εδράζεται σε ασυνείδητες λειτουργίες, οι οποίες δεν είναι προσβάσιμες με τη συνειδητή νοητική διεργασία. Το τμήμα αυτό του ψυχισμού μας επηρεάζει τον τρόπο, με τον οποίο νιώθουμε και δρούμε, όμως δεν μπορούμε να το επηρεάσουμε και να το αλλάξουμε μόνοι μας, εάν δεν λάβουμε την κατάλληλη καθοδήγηση, ώστε να ανασύρουμε στο συνειδητό τμήμα του εγκεφάλου μας αυτές τις ασυνείδητες διαδικασίες, να τις αναλύσουμε και να τις αλλάξουμε, όπου αυτό χρειάζεται.

Οι πρώιμες εμπειρίες

Η ψυχανάλυση βασίζεται στην παραδοχή ότι οι εμπειρίες που αποκτά ο άνθρωπος στα πρώτα έτη της ζωής του καθορίζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό το χαρακτήρα και τα συναισθήματα που θα αναπτύξει ως ενήλικας. Τα βρέφη και τα παιδιά έχουν διάφορες επιθυμίες, φόβους και άγχη και η αλληλεπίδρασή τους με αυτούς που τους φροντίζουν, τους γονείς δηλαδή και κατά κύριο λόγο τη μητέρα, είναι αυτή που διαμορφώνει τον τρόπο σκέψης τους, τις φοβίες αλλά και τους στόχους που θα έχουν ως ενήλικες. Για παράδειγμα, η ψυχαναλυτική θεωρία υποστηρίζει ότι ένα βρέφος, το οποίο δεν έλαβε συνεχή, εντατική, τρυφερή και υποστηρικτική φροντίδα από τη μητέρα του τα πρώτα δύο έτη της ζωής του, θα υποφέρει ως ενήλικας έχοντας φόβο εγκατάλειψης και χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Η απώθηση

Συνδυασμός των δύο παραπάνω εννοιών είναι ο μηχανισμός της απώθησης που λαμβάνει χώρα στην παιδική ηλικία. Τα δυσάρεστα βιώματα της πρώιμης ηλικίας, οι φόβοι που δεν μπορούν να ξεπεραστούν και οι επιθυμίες, οι οποίες κρίνονται ως λανθασμένες και επικίνδυνες από το παιδί, όπως για παράδειγμα η επιθυμία του γιου προς τη μητέρα, απωθούνται στο ασυνείδητο, αφού δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν επαρκώς. Εκεί βρίσκονται σε λανθάνουσα κατάσταση και επηρεάζουν τη συμπεριφορά του ατόμου.

Το οιδιπόδειο σύμπλεγμα

Ίσως η πιο γνωστή έννοια της ψυχαναλυτικής θεωρίας είναι η διατύπωση περί οιδιπόδειου συμπλέγματος, το οποίο εμφανίζεται στην ηλικία των τεσσάρων με έξι ετών και καθορίζει τη σεξουαλική ζωή του μετέπειτα ενήλικα. Στην ηλικία αυτή, το παιδί συνειδητοποιεί τη σεξουαλική φύση της σχέσης των γονιών του αλλά και ότι αυτό είναι αποκλεισμένο από αυτή. Συναισθήματα ζήλιας και αντιπαλότητας προς το γονιό του ίδιου φύλου και επιθυμίας προς το γονιό του αντίθετου φύλου γεννιούνται και ο τρόπος, με τον οποίο θα τα διαχειριστούν οι γονείς, διαμορφώνει τον ψυχισμό και τη σεξουαλική ζωή του ενήλικα.

Άρθρο από τον Ψυχολόγο στην Αθήνα Μιχάλη Πατεράκη https://www.psychotherapy.net.gr/

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here