Η ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΚΙΤΟ

Κατά τον αιώνα που διανύουμε, είναι δεδομένο ότι η πλειονότητα του παγκόσμιου πληθυσμού θα ζει σε αστικά κέντρα. Εκτιμάται μάλιστα ότι το 54,5 % του πληθυσμού ζει ήδη σε αστικές περιοχές. Η Διάσκεψη του HABITAT III στο Κίτο (Quito), πρωτεύουσα του Ισημερινού (Equador), είναι η πρώτη Διάσκεψη που διοργανώθηκε σε μια ιστορική καμπή κατά την οποία η πλειονότητα του παγκόσμιου πληθυσμού είναι κιόλας αστική.

Η Διάσκεψη είχε ως αποστολή (στόχο) την υιοθέτηση μιας Νέας Αστικής Ατζέντας (ΝΑΑ), ένα κείμενο που θα θέσει παγκόσμιες προδιαγραφές με γνώμονα την επίτευξη της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης, επανεξετάζοντας τον τρόπο που κτίζουμε, διαχειριζόμαστε τις πόλεις και ζούμε σε αυτές, μέσω του σχεδιασμού συνεργασιών με όλους τους αρμόδιους εταίρους, τους εμπλεκόμενους, τους αστικούς φορείς σε όλα τα επίπεδα της Διοίκησης, καθώς και τον ιδιωτικό τομέα.

Πέντε (5) σημεία συγκροτούν το κοινό όραμα, τις αρχές και τις δεσμεύσεις της ΝΑΑ.

Οι πόλεις και οι οικισμοί πρέπει να είναι για τον καθένα, δηλαδή να διασφαλίζονται πόλεις για όλους. Τούτο, αναφερόμενο και ως το «δικαίωμα στην πόλη», μεταφράζεται σε ίσα δικαιώματα, δικαίωμα για ικανοποιητική στέγαση και βασικές ελευθερίες καθώς και λειτουργικά κοινωνικά και πολιτικά συστήματα με συμμετοχική πρόσβαση. Η ΝΑΑ οραματίζεται την ισότητα των φύλων, την για όλους προσβάσιμη αστική κινητικότητα, την αποτελεσματική διαχείριση των καταστροφών και την βιώσιμη κατανάλωση. Ο μακροπρόθεσμος συμμετοχικός αστικός προγραμματισμός και σχεδιασμός, τα βιώσιμα σχήματα χρηματοδότησης καθώς και η συνεργασία όλων των επιπέδων της διοίκησης με συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και φορέων είναι μερικά από τα στοιχεία των δεσμεύσεων για τη νέα προσέγγιση της έννοιας της αστικότητας.

Οι μετασχηματιστικές δεσμεύσεις για βιώσιμη αστική ανάπτυξη

Οι μετασχηματιστικές δεσμεύσεις για βιώσιμη αστική ανάπτυξη εδράζονται σε κοινωνικές,οικονομικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις οι οποίες θεωρούνται ενιαίες και αδιαίρετες.

α) Βιώσιμη αστική ανάπτυξη για κοινωνική ενσωμάτωση και τον τερματισμό της φτώχειας Δεκαοκτώ (18) σημεία περιγράφουν τις δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν για την προώθηση της κοινωνικής ένταξης και τον τερματισμό της φτώχειας. Η ιδιοκτησία της γης, η αξία του δημόσιου χώρου και η βιώσιμη αξιοποίηση της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς είναι μεταξύ των παραμέτρων που αναλύονται στην ενότητα αυτή.

β) Βιώσιμη αστική ευημερία χωρίς αποκλεισμούς και ευκαιρίες για όλους.

Είκοσι (20) σημεία περιγράφουν τις δεσμεύσεις για βιώσιμη αστική ευημερία χωρίς αποκλεισμούς και με ευκαιρίες για όλους. Οι ριζικές επιπτώσεις της στέγασης στον οικονομικό μετασχηματισμό, η πρόσβαση στη γνώση, η απόκτηση δεξιοτήτων και η μόρφωση, η προώθηση των επενδύσεων, της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας, αποτελούν μέρος των αντικειμένων που πραγματεύεται η εν λόγω ενότητα.

γ) Περιβαλλοντικά βιώσιμη και ανθεκτική (resilient) αστική ανάπτυξη.

Δεκαοκτώ (18) σημεία περιγράφουν τις δεσμεύσεις για την περιβαλλοντικά βιώσιμη και ανθεκτική αστική ανάπτυξη. Η κλιματική αλλαγή, η μη βιώσιμη κατανάλωση, η αναβάθμιση των slums, η επάρκεια ενέργειας καθώς και η κοινωνική και οικολογική χρήση της γης είναι μερικά από τα θέματα της ενότητας αυτής.

Ο Ρόλος των συμμετοχικών διαδικασιών

Η «από κάτω προς τα πάνω πρακτική» (Bottom-Up Practices)

Η συμμετοχή του κοινού στα θέματα που συνδέονται με την αστικοποίηση είναι ένα ζήτημα ολοένα και μεγαλύτερης σημασίας. Απαιτείται ειδική μέριμνα για την ενθάρρυνση, υποστήριξη και διαχείριση των συμμετοχικών διαδικασιών. Αυτό περιλαμβάνει γνωστοποίηση της πληροφορίας και των δεδομένων από τις κοινότητες και όλους τους ενδιαφερομένους. Η υλοποίηση της ΝΑΑ θα εξαρτηθεί από την συμμετοχή των συνήθων εμπλεκομένων στις διαδικασίες της αστικής ανάπτυξης αλλά επίσης και από την συμμετοχή πρώην μη θεσμικών παραγόντων όπως τοπικοί φορείς, περιθωριοποιημένες κοινωνικές ομάδες καθώς και ανεξάρτητων φορέων όπως εταιρείες ιδιωτικών συμφερόντων και ακαδημαϊκοί. Οι «από κάτω προς τα πάνω» διαδικασίες,πρακτικές και μέθοδοι σχεδιασμού για την αστική ανάπτυξη αναδεικνύονται ως αποδεκτές λύσεις αλλά και πρόσφορος «καταλύτης» για αλλαγές προς τη θετική κατεύθυνση. Η επιτυχία των «από κάτω προς τα πάνω» πρακτικών βασίζεται στην συμμετοχική και ανοιχτή σε όλους αστική ανάπτυξη.

Καινοτομία, Πληροφορία και Τεχνολογία

Το Habitat III διοργανώθηκε σε μία εποχή καινοτομιών οι οποίες προκλήθηκαν από τεχνολογικές αλλαγές, ως μετεξέλιξη της βιομηχανικής εποχής, μέσω της εκμηχάνισης. Βελτιώσεις της ανθρώπινης ύπαρξης είναι πλέον εφικτές από κάθε πλευρά, μέσω των νέων τεχνολογιών. Η βιώσιμη αστική ανάπτυξη μπορεί να υποστηριχθεί από το διαδίκτυο, τους νέους προτεινόμενους τρόπους κινητικότητας, μέχρι και τους ενεργειακούς πόρους και τη διανομή ενέργειας. Πολλές από αυτές της δυνατότητες εμπεριέχονται στο νέο όρο «έξυπνες πόλεις» (smart cities). Μεταξύ πολλών άλλων παραμέτρων, η αποκέντρωση των χρηματοδοτήσεων, οι δυνατότητες κοινόχρηστης κινητικότητας με βάση νέες τεχνολογίες, η ποιοτική και ποσοτική ανάλυση των δεδομένων και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, υπόσχονται να βοηθήσουν στην κατεύθυνση επίτευξης των στόχων της ΝΑΑ.

Τριάντα χιλιάδες συμμετέχοντες από 167 χώρες στο Κίτο του Ισημερινού αποτύπωσαν το κοινό τους όραμα για βιώσιμες πόλεις που θα εξασφαλίζουν ισότητα στους σημερινούς και μελλοντικούς κατοίκους. Ισότητα χωρίς διακρίσεις. Πόλεις δίκαιες, προσβάσιμες και ανθεκτικές. Πόλεις που θα ευημερούν και θα εξασφαλίζουν υψηλό επίπεδο ζωής στους κατοίκους τους.Η Νέα Αστική Ατζέντα ή η Ατζέντα του Κίτο, που είναι πλέον κείμενο των Ηνωμένων Εθνών, είναι η πυξίδα που δείχνει το μέλλον. Όπως είπε και ο εκπρόσωπος τις οργάνωσης Γη. «Πρόκειται για ένα κείμενο που το έχουν υιοθετήσει όλες οι πόλεις του κόσμου είτε το γνωρίζουν είτε όχι».

Νίκος Ξένος

Εκπαιδευτής Ενηλίκων

Σύμβουλος Σταδιοδρομίας

ΠΗΓΗ:

HABITAT III – Η ΝΕΑ ΑΣΤΙΚΗ AGENDA (2016 – 2036)

Η ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΚΙΤΟ ΠΕΡΙΛΗΨΗ