Menu

Επικοινωνία στην οικογενεια

Ένα από τα πιο σημαντικά θέματα στη ζωή μιας οικογένειας αφορά την επικοινωνία, ανάμεσα στα μέλη της. Ο τρόπος που επικοινωνούμε είναι αυτός που μπορεί να λύσει ή και να δημιουργήσει προβλήματα.
Τι είναι επικοινωνία;
Επικοινωνία είναι μια διαδικασία επαφής, η οποία προϋποθέτει πομπό, δέκτη και μήνυμα. Υπάρχει και όταν δεν την επιδιώκουμε και δεν προϋποθέτει να έχει συνειδητοποιημένο σκοπό και στόχο. Καλύπτει ανθρώπινες ανάγκες και επηρεάζεται από παράγοντες που άλλοτε τη διευκολύνουν και άλλοτε την δυσκολεύουν.

Με ποιους τρόπους επικοινωνούμε;
Αντίθετα με ότι πιστεύουν αρκετοί, τα λόγια είναι μονάχα ένα μέρος της επικοινωνίας,το πιο μεγάλο κομμάτι της αποτελούν τα μη λεκτικά μηνύματα (στάση σώματος, εκφράσεις προσώπου, χειρονομίες, οπτική επαφή, βλέμμα, τόνος φωνής). Η λεκτική επικοινωνία αναφέρεται στο περιεχόμενο αυτών που λέμε, ενώ η μη λεκτική στα συναισθήματα που έχουμε.

Η ικανότητα για επικοινωνία είναι «χάρισμα» ή κάτι που μαθαίνεται;
Η ανάγκη για επικοινωνία είναι έμφυτη σε όλους. Ο τρόπος που επικοινωνούμε με τους άλλους, είναι κάτι που μαθαίνεται και μπορεί να αλλάζει, ανάλογα με το περιβάλλον και τις εμπειρίες. Όλοι μπορούμε να επικοινωνούμε αποτελεσματικά, αν καλλιεργήσουμε και αναπτύξουμε αυτή τη δεξιότητα.

Τι δυσκολεύει, όμως, την επικοινωνία μας με τους άλλους;
• Όταν δεν αφήνουμε τον άλλο να ολοκληρώσει τη φράση του
• Όταν δεν έχουμε οπτική επαφή με τον άλλο
• Όταν κατηγορούμε, κρίνουμε, πιέζουμε ή απειλούμε, υψώνουμε την φωνή ή φωνάζουμε,
γελάμε με τον άλλο.
• Όταν δίνουμε ταμπέλες ( τα παιδιά έχουν την τάση να επαληθεύουν τις ταμπέλες που τους δίνουμε και τους χαρακτηρισμούς που κάνουμε για αυτά)
• Όταν δίνουμε συμβουλές, ενώ δεν μας τις έχουν ζητήσει
• Όταν δεν εκφράζουμε αυτό που πραγματικά μας απασχολεί
• Όταν δεν ξέρουμε τι αισθανόμαστε ή δεν μπορούμε να καταλάβουμε τι αισθάνεται ο άλλος
• Όταν αποσπάται η προσοχή μας.
• Όταν πέφτουμε σε παγίδες-μύθους που δυσκολεύουν την επικοινωνία, όπως:
«Αυτό που λέω, είναι αυτό που καταλαβαίνει ο άλλος»
«Αν μ΄ αγαπάς πραγματικά, θα πρέπει πάντα να με καταλαβαίνεις»
«Με ξέρει, άρα ξέρει και τι αισθάνομαι» ή «Αν με αγαπάς αληθινά θα πρέπει να με καταλαβαίνεις» ή «Πρέπει να θέλεις /νιώθεις αυτό που θέλω/νιώθω εγώ».
«Μιλάμε μόνο με τις λέξεις».«Έχουμε καλή επικοινωνία όταν συμφωνούμε και δε συγκρουόμαστε»

Τι μπορούμε να κάνουμε έτσι ώστε να έχουμε ουσιαστική επικοινωνία μέσα στην οικογένεια;
Η ουσιαστική επικοινωνία επιτυγχάνεται όταν:
• ακούμε πραγματικά τον άλλο και προσπαθούμε να μπούμε στη θέση του για να τον καταλάβουμε
• εκφράζουμε τις ανάγκες, τις επιθυμίες και τα συναισθήματά μας χωρίς θυμό ή ενοχές και
• σεβόμαστε και αποδεχόμαστε τόσο τον εαυτό μας όσο και τον άλλο.

Μερικές ιδέες που μπορεί να διευκολύνουν την επικοινωνία με τα παιδιά είναι:
– Τολμήστε να μιλήσετε με τα παιδιά για τα παράπονα τους ή τις δυσκολίες τους
Είναι πάρα πολύ σημαντικό να παίρνετε στα σοβαρά αυτά που απασχολούν τα παιδιά και να προσπαθείτε να τα καταλάβετε
– Αν δυσκολεύεστε να καταλάβετε αυτό που σας λέει, κάντε ερωτήσεις για να το διευκρινίσετε
– Μάθετε να ζητάτε την γνώμη και τις συμβουλές των παιδιών σας για θέματα που αφορούν τη ζωή της οικογένειας
– Μην φοβάστε να μιλήσετε για το πώς αισθάνεστε. Με αυτό τον τρόπο μαθαίνετε και τα παιδιά σας να κάνουν το ίδιο
– Αποφύγετε να μιλήσετε κατά τη διάρκεια μιας διαμάχης ή ενός καυγά. Πιθανόν να πείτε πράγματα που δεν τα εννοείτε ή να πληγώσετε και να πληγωθείτε
– Αποφύγετε να εμπλέξετε τρίτους σε ζητήματα που αφορούν εσάς και τα παιδιά.
– Είναι σημαντικό να είστε ειλικρινής με τα παιδιά σας, όσον αφορά τις δικές σας γνώσεις αλλά και τα δικά σας συναισθήματα. Τα παιδιά μαθαίνουν περισσότερα από αυτά που ζουν και όχι τόσο από αυτά που ακούνε
– Προσπαθήστε να είστε ευέλικτοι με τα προβλήματα που προκύπτουν, αλλά και με το τρόπο που τα αντιμετωπίζετε
– Δείξτε πίστη και εμπιστοσύνη στα παιδιά. Όταν πιστεύουμε ότι τα παιδιά είναι ικανά, ότι αξίζουν και ότι έχουν καλές προθέσεις τότε βελτιώνουμε τη σχέση μαζί τους, αλλά και την εικόνα που έχουν τα παιδιά για τον εαυτό τους
– Βρείτε την κατάλληλη ώρα και τον κατάλληλο τόπο για να συζητήσετε
– Σεβαστείτε το γεγονός ότι το παιδί δεν θέλει να μιλήσει. Δείξτε ότι θα είσαστε στην διάθεση του όταν το θελήσει
– Μιλήστε και για όλα αυτά που σας κάνουν περήφανη-ο ή σας ευχαριστούν στη σχέση σας με τα παιδιά
– Το να ακούτε τα παιδιά σας, τα κάνει να νιώθουν ότι αυτό που έχουν να πουν έχει σημασία και ότι, αν μη τι άλλο, προσπαθείτε να κατανοήσετε την άποψή τους και να εκτιμήσετε τις δυσκολίες τους.
Επικοινωνώ δημιουργικά όταν εκτιμώ και αποδέχομαι με σεβασμό τα συναισθήματα του άλλου, χωρίς να εξετάζω αν είναι σωστά ή λάθος, και όταν εκφράζω αυτό που πιστεύω με αγάπη, στοργή, ζεστασιά, κατανόηση και σεβασμό.

ΞΕΝΟΣ ΝΙΚΟΣ
Εκπαιδευτής Ενηλίκων
Ειδίκευση Συμβουλευτική
Προσανατολισμός

ΠΗΓΗ:
ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ

Categories:   Απόψεις